MARC กับประเด็น Machine-readable

สืบเนื่องจากได้ยิน ได้ฟัง และทราบเกี่ยวกับคำว่า MARC หรือ MAchine-Readable Cataloging มาหลายความหมาย หลายความเห็น ซึ่งมีทั้งเหมือนและต่าง ก็เลยต้องมาหาความหมายจากแหล่งต้นฉบับและแหล่งความรู้อื่นๆ ประกอบเพื่อให้เข้าใจได้ชัดเจนขึ้น

เริ่มจากความหมายของ MARC ที่พบในแหล่งความรู้ของประเทศไทย

MARC ย่อมาจาก MAchine-Readable Cataloging record
MAchine-Readable คือเครื่องอ่านได้ หมายถึง คอมพิวเตอร์อ่านหรือตีความข้อมูลในการลงรายการทาง บรรณานุกรม (Cataloging record) การลงรายการทางบรรณานุกรม (Cataloging record) หมายถึง ระเบียนบรรณานุกรม หรือ ข้อมูลที่ ปรากฏในบัตรรายการนั่นเอง ซึ่งประกอบด้วย ข้อมูล การอธิบายหนังสือหรือวัสดุแต่ละรายการ รายการหลัก รายการเพิ่ม หัวเรื่อง การจัดหมวดหมู่เลขหมู่ ฯลฯ MARC จึงเป็นสิ่งจำเป็นที่จะต้องอ่านข้อมูลเหล่านี้เนื่องจาก คอมพิวเตอร์ไม่สามารถอ่านข้อมูลชื่อผู้แต่ง ชื่อเรื่อง หัวเรื่องแต่คอมพิวเตอร์จะอ่านจากตัวเลข ซึ่งเป็นตัวแทนแต่ละเขตข้อมูลที่เป็นชื่อผู้แต่ง ชื่อเรื่อง หัวเรื่อง นั่นเอง … ต้นแหล่งข้อมูล

MARC หมายถึง การลงรายการบรรณานุกรมของหนังสือ โสตทัศนวัสดุ และสื่อต่างๆ ในรูปแบบที่เครื่องคอมพิวเตอร์สามารถอ่านได้

MARC คือ การลงรายการระเบียนบรรณานุกรมวารสารให้เครื่องอ่านได้ คือ การลงรายละเอียดข้อมูลทางบรรณานุกรมของวารสารในรูปแบบโครงสร้างที่เครื่องคอมพิวเตอร์สามารถอ่านได้  โดยบรรณารักษ์เป็นผู้วิเคราะห์เนื้อหาของวารสาร เพื่อกำหนดการลงรายการและกำหนดคำเพื่อใช้เป็นตัวแทนของเนื้อหา โดยยึดหลักเกณฑ์ตามมาตรฐานการลงรายการที่เครื่องคอมพิวเตอร์อ่านได้ (MAchine Readble Cataloging-MARC)

สำหรับแหล่งความรู้จากต่างประเทศ มีการให้ความหมาย ดังนี้

MARC (MAchine-Readable Cataloging) standards are a set of digital formats for the description of items catalogued by libraries, such as books. It was developed by Henriette Avram[1] at the US Library of Congress during the 1960s to create records that can be used by computers, and to share those records among libraries. Wikipedia

MARC (MAchine-Readable Cataloguing) – is a standard for the storage and exchange of bibliographic records and related information in machine-readable form. LoC

ประเด็นที่ผมสนใจเป็นพิเศษคือ คำว่า MAchine-Readable เพราะมีการอธิบาย หรือเข้าใจในมิตินี้แตกต่างกันมาก และหรือไม่ถูกต้องก็ว่าได้สำหรับบางคน ดังนั้นการสร้างความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับคำว่า MAchine-Readable จึงควรเป็นหัวใจสำคัญของการเรียนรู้เนื้อหานี้ หวังว่าผู้เกี่ยวข้องคงจะตระหนักและให้ความสำคัญกับประเด็นนี้กันนะครับ … เบื้องต้นอ่านเอกสารชุดนี้ของ Linda Seguin เอกสาร Understanding MARC ของ LoC แล้วโดนใจมากกว่าที่มีการแปลเผยแพร่ในประเทศไทย … ไว้มีโอกาสศึกษาเยอะๆ แล้วจะมาเล่าอีกครั้งครับ

นอกจากนี้ MARC เป็นคำเฉพาะ ดังนั้นการเขียนคำเฉพาะลักษณะนี้จึงควรเขียนด้วยตัวพิมพ์ใหญ่ การเขียนดังภาพล่างน่าจะเป็นการใช้คำที่ผิดพลาด