พระนามาภิไธยใหม่ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

พระนามาภิไธยใหม่ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

๑.สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า

พระนามาภิไธยใหม่ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ยึดตาม “ประกาศเฉลิมพระนามาภิไธย” ฉบับทางการ ที่ถูกต้องคือ “สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา เจ้าฟ้ามหาจักรีสิรินธร มหาวชิราลงกรณวรราชภักดี สิริกิจการิณีพีรยพัฒน รัฐสีมาคุณากรปิยชาติ สยามบรมราชกุมารี”

(อ่านว่า “สม-เด็ด-พระ-กะ-นิด-ถา-ทิ-ราด-เจ้า-กรม-สม-เด็ด-พระ-เทบ-พะ-รัด-ราด-สุ-ดา-เจ้า-ฟ้า-มะ-หา-จัก-กรี-สิ-ริน-ทอน-มะ-หา-วะ-ชิ-รา-ลง-กอน-วอ-ระ-ราด-ชะ-พัก-ดี-สิ-หริ-กิด-จะ-กา-ริ-นี-พี-ระ-ยะ-พัด-รัด-ถะ-สี-มา-คุ-นา-กอน-ปิ-ยะ-ชาด-สะ-หยาม-บอ-รม-มะ-ราด-ชะ-กุ-มา-รี”)

ในภาษาไทยมีใช้ทั้งคำว่า กนิษฐา และ ขนิษฐา แปลว่าน้องสาว

สันสกฤต ใช้ กนิษฐา
บาลี ใช้ กนิฏฐา
ขนิษฐา เป็นคำที่ไทยแผลงเสียง ก เป็น ข เองตามความสะดวกของการออกเสียงของคนไทย

การเฉลิมพระนามาภิไธยใหม่คงใช้รูปศัพท์ตามสันสกฤต (ไม่ใช้รูปคำลำลอง) อันแสดงให้เห็นว่าเป็นการใช้ภาษาให้ตรงตามแบบแผนที่สุด

๒.การออกพระนามย่อ

การรายงานข่าวพระราชพิธีพระบรมราชาภิเษก โทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทยออกพระนามย่อว่า “สม-เด็ด-พฺระ-กะ-นิด-ถา-ทิ-ราด-เจ้า กฺรม-สม-เด็ด-พฺระ-เทบ-พะ-รัด-ราด-สุ-ดา สะ-หยาม-บอ-รม-มะ-ราด-ชะ-กุ-มา-รี”

ในส่วนของการเขียนพระนามย่อตามที่อ่านข้างต้นต้องมีเครื่องหมายไปยาลน้อย (ฯ) หลังคำว่า “สุดา” เพราะละพระนามเต็ม เป็น “สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี”

๓.สิริกิจการิณีพีรยพัฒน

สร้อยพระนามว่า “สิริกิจการิณีพีรยพัฒน” เป็นคำศัพท์ที่น่าสนใจ

คำหลักคือ “การิณี” แปลว่าผู้ทำการงาน ประกอบศัพท์จากคำ “การ” ลงปัจจัย “อิน” แปลว่าผู้ทำ เสียง อี แสดงความเป็นเพศหญิง

“สิริกิจการิณีพีรยพัฒน” อาจแปลได้หลายทาง แต่น่าจะแปลโดยรวมได้ว่า “พระองค์ผู้ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจอันสิริประเสริฐด้วย การพัฒนาอย่างวิริยะยิ่ง”

(ถ้าแปลไม่ถูกต้อง ขอความกรุณาผู้รู้ภาษาสันสกฤตช่วยแก้ไขด้วย)

นับเป็นสร้อยพระนามที่อุดมด้วยนัยอันบริบูรณ์แห่งพระปรีชาสามารถและพระวิริยภาพของพระองค์ท่านอย่างยิ่ง

ดร.ธเนศ อดีตคณบดีคณะมนุษยศาสตร์ ม.หอการค้า
บันทึกวันที่ ๖ พฤษภาคม ๒๕๖๒ ณ บ้านริมคลองมอญ