Open Digital Education ก้าวต่อไปของการศึกษาไทย ที่แนะนำทิศทางการจัดการศึกษาในยุคดิจิทัลเพื่อก้าวสู่ระบบเปิด ระบบ MOOC ระบบ OER และแนวปฏิบัติการสร้างสื่อยุคดิจิทัล Open Digital Education from Boonlert Aroonpiboon
ขอเล่าเรื่องต่อจากคลังความรู้ … ประเด็นการเชื่อมระบบ ตอนที่แล้ว ระบบคลังความรู้ควรมีลักษณะอย่างไร คลังความรู้ควรมี 2 ระบบ โดยระบบปิด เป็นระบบหลักของหน่วยงานที่เก็บเอกสารทุกรายการในภาพรวมหน่วยงาน และคลังความรู้ระบบเปิด โดยมีกลไกที่ช่วยให้เอกสารพร้อมบรรณานุกรมไหลจากระบบปิดมายังระบบเปิดได้อัตโนมัติ คำว่า “ปิด” คำว่า “เปิด” ในความหมายของผม ไม่ได้หมายถึงคนเท่านั้น ยังรวมถึง Robot หรือ Engine ต่างๆ ที่อาจจะเข้ามาเก็บเกี่ยวข้อมูลผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตได้ด้วยนะครับ ดังนั้นแนวทางการพัฒนาคลังความรู้ขององค์กร จึงควรพิจารณาให้ชัดเจนในประเด็นนี้ด้วย นอกจากนี้ ไม่ควรทำงานบนแนวคิด “ยุบรวมฐานเป็นหนึ่งเดียว” เพราะเอกสารแต่ละอย่างอาจจะมีลักษณะเฉพาะของตนเอง จึงควรพัฒนาระบบคลังความรู้แยกตามประเภทเอกสาร เช่น จดหมายเหตุ พิพิธภัณฑ์...
ในที่สุดกระแสการจัดการเรียนการสอนด้วยสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ก็ก้าวสู่ยุคระบบเปิด และรองรับการเข้าถึงของผู้เรียนจำนวนมากผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต เครือข่ายการสื่อสาร โดยกระแสปัจจุบันที่น่าสนใจก็คือ MOOC หรือ Massive Open Online Course อันเป็นการพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอนออนไลน์ที่เน้น “ระบบเปิด” อนุญาตให้ทุกคนเข้าถึงเนื้อหาได้อย่างเสรี และยังรองรับการเข้าถึงได้พร้อมๆ กันจำนวนมาก ตัวอย่างเว็บที่อยู่ในรูปแบบ MOOC ได้แก่ Coursera Udacity edX อย่างไรก็ดีการพัฒนา MOOC ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือและความเข้าใจในประเด็นต่อไปนี้ ผู้เรียนควรทำหน้าที่เป็นผู้สร้างสรรค์เนื้อหาบทเรียนร่วมกันด้วย ทุกคนต้องให้เวลาและเติมกำลังเพื่อขับเคลื่อนกระบวนการเรียนการสอนวิธีนี้ไปด้วยกัน ความรู้ด้าน Digital & Information Literacy มีความสำคัญและจำเป็นมาก...
กระแส OA มาแรงมาก เพราะจุดเด่นหลายๆ ด้าน อย่างไรก็ดีเมื่อมีด้านดี ก็ต้องมีด้านลบโดยเฉพาะการที่สำนักพิมพ์ใช้ความเป็นระบบเปิดมาสร้างกระบวนการลับ ลวง พราง เกิดเป็นสำนักพิมพ์ในกลุ่ม OA ที่มีการทำงานแบบมีพิรุธ เข้าข่ายจอมปลอม หลอกลวง อันส่งผลให้บรรณารักษ์ท่านหนึ่ง ชื่อ Jeffrey Beall (Metadata Librarian) แห่งมหาวิทยาลัยโคโลราโด เดนเวอร์ สหรัฐอเมริกา ได้เริ่มศึกษาวิจัยเกี่ยวกับประเด็นดังกล่าว และนำผลที่ได้มาเริ่มเขียนบล็อก เพื่อแบ่งปันชุมชนวิจัยให้รับทราบและระมัดระวัง ในที่สุดบล็อกของเขาก็ได้รับความสนใจอย่างยิ่ง มีเสียงเชียร์ดังก้องจากประชาคมวิจัยทั่วโลก โดยมีการเผยแพร่รายการชื่อสำนักพิมพ์ที่น่าสงสัยมีพิรุธ ผ่านทางเว็บ http://scholarlyoa.com/publishers/ หน่วยงานวิจัยในประเทศไทย ควรให้ความสนใจกับบล็อกนี้ และเผยแพร่ให้นักวิจัย นักวิชาการ ตลอดทั้งผู้ประเมินผลงานวิชาการได้รับทราบโดยทั่วกัน...
ระบบฐานข้อมูลโครงการวิจัยที่ดำเนินการเสร็จแล้ว (TNRR1) หนึ่งกิจกรรมย่อยของโครงการคลังข้อมูลงานวิจัยไทย TNRR: Thai National Research Repository
ก่อนหน้านี้ได้แนะนำโครงการดีอย่างเช่น โครงการจดหมายเหตุอินเทอร์เน็ต : Internet Archive Project และโครงการห้องสมุดระบบเปิด : Open Library ไปแล้ว แต่ไม่จบนะครับ เพราะ Archive.org ยังมีโครงการย่อยอีกหลายโครงการ หนึ่งในนั้นได้แก่ โครงการคลังเอกสารข้อความและ eBook ฟรี ซึ่งในปัจจุบันมีเนื้อหามากกว่า 4 ล้านรายการ
บทเรียนระบบเปิดผ่านสื่อที่เรียกว่า OpenCourseware นับเป็นรูปแบบหนึ่งของการสร้างโอกาสทางการศึกษาผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตที่มีพลังสูงมาก เริ่มจาก MIT ที่เปิดตัว MIT OpenCourseware อันส่งผลให้สถาบันการศึกษาหลายสถาบันร่วมพลังกันในรูปแบบเครือข่ายความร่วมมือเกิดเป็น OpenCourseware Consortium ดังนั้นท่านใดที่ศึกษาศึกษาหาความรู้ให้กับตนเอง อย่าลืมแวะไปค้นเนื้อหาที่สนใจและศึกษาได้ฟรีจากเว็บ http://www.ocwconsortium.org/
โครงการห้องสมุดระบบเปิด หรือ Open Library project เป็นโครงการที่น่าสนใจมากโครงการหนึ่งที่มุ่งเน้นให้ชุมชนชาวอินเทอร์เน็ตร่วมกันลงรายการทรัพยากรสารสนเทศที่น่าสนใจผ่านระบบที่เปิดให้เข้าถึงได้อิสระ เปรียบเสมือนกับการสร้าง “ห้องสมุดอัตโนมัติ และห้องสมุดดิจิทัลขนาดใหญ่” ที่เกิดจากความร่วมแรงร่วมใจของทุกคนๆ บนโลกใบนี้ Open Library Project เป็นหนึ่งในโครงการของโครงการจดหมายเหตุอินเทอร์เน็ต (Internet Archives) ซึ่งเป็นหนว่ยงานที่ไม่แสวงหากำไร และได้รับการสนับสนุนในส่วนของทุนจากหอสมุดแห่งรัฐแคลิฟอร์เนียและมูลนิธิ Kahle/Austin
You must be logged in to post a comment.