ฐานหน้าที่ตามกฎหมาย (Legal Obligation)

มาตรา 24 ของ พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ได้กำหนดหลักการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล หรือที่เรียกว่า Lawful basis อันเป็นเหตุที่สามารถทำได้โดยชอบด้วยกฎหมาย ดังนี้

ห้ามมิให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลทำการเก็บรวบรวมข้อมูลส่วนบุคคล โดยไม่ได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล เว้นแต่

…

(๖) เป็นการปฏิบัติตามกฎหมายของผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคล

…

ข้อยกเว้นในวงเล็บ 6 หรืออนุมาตรา 6 เป็นฐานกฎหมายที่เรียกว่า ฐานหน้าที่ตามกฎหมาย (Legal Obligation) ซึ่ง สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ได้จัดทำ Infographic แนะนำไว้ดังนี้

สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล และแนวปฏิบัติเกี่ยวกับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล 3.0 (TDPG 3.0 : TDPG 3.0 – Thailand Data Protection Guidelines 3.0) ที่จัดทำโดยศูนย์วิจัยกฎหมายและการพัฒนา คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ให้รายละเอียดและตัวอย่างของการใช้ฐานกฎหมาย ไว้ดังนี้

ฐานนี้ ได้ระบุว่า การเก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลจำเป็นต่อการปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายกำหนดไม่ว่าจะเป็นตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย หรือตามคำสั่งของหน่วยงานรัฐที่มีอำนาจ หากผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลสามารถอธิบายการปฏิบัติตามหน้าที่นั้นได้อย่างชัดเจนว่าปฏิบัติหน้าที่ตามบทบัญญัติใดหรือ ปฏิบัติตามคำสั่งของหน่วยงานใดของรัฐ การประมวลผลเพื่อการดังกล่าว ไม่ต้องขอความยินยอมอีก

อย่างไรก็ตาม แม้ผู้ควบคุมจะประมวลผลตามกฎหมาย ผู้ควบคุมยังคงมีหน้าที่จัดทำบันทึกรายการกิจกรรม (Record of Processing Activities: ROP)

และการประมวลผลตามฐานนี้ เจ้าของข้อมูลจะไม่มีสิทธิในการลบ โอนย้ายข้อมูล หรือคัดค้านการประมวลผล

ตัวอย่าง

• เก็บรวบรวม ใช้ หรือเปิดเผยข้อมูลเงินเดือนลูกจ้างเพื่อคำนวณจ่ายค่าประกันสังคมส่งให้กับสำนักงานประกันสังคม
• นายจ้างเปิดเผยข้อมูลเงินเดือนของลูกจ้างต่อกรมสรรพากรเพื่อแจกแจงรายละเอียดในการคำนวณรายได้รายจ่ายของกิจการตามมาตรา 65 ประมวลรัษฎากร
• บริษัทผู้ให้บริการบัตรโดยสารสาธารณะขอสำเนาประชาชนเพื่อปฏิบัติตามกฎเกณฑ์เรื่องการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน โดยเก็บไว้เฉพาะข้อมูลที่เกี่ยวข้องเท่านั้น (ตัดข้อมูลที่ไม่เกี่ยวข้อง เช่น กรุ๊ปเลือด ศาสนา ออกไป)
• ผู้ให้บริการเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่เก็บข้อมูลจราจรตามที่กำหนดในพระราชบัญญัติคอมพิวเตอร์