Tagged: หนังสือหายาก

หนึ่งในความภาคภูมิใจ : การอนุรักษ์หนังสือเก่าโครงการหนังสือเก่าชาวสยาม

หนึ่งในความภาคภูมิใจ : การอนุรักษ์หนังสือเก่าโครงการหนังสือเก่าชาวสยาม

ไม่รู้ว่าเพราะเป็นคนชอบอ่านหนังสือหรือไม่ ทำให้มีโอกาสมาร่วมงานดีๆ ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) ในช่วงที่ ดร.ปริตตา เฉลิมเผ่า กออนันตกูล เป็นผู้อำนวยการ และอาจารย์สุวรรณา เกรียงไกรเพ็ชร์ เป็นที่ปรึกษาศูนย์ฯ จนสืบต่อมาถึงช่วงที่อาจารย์สุวรรณา เกรียงไกรเพ็ชร์ เป็นผู้อำนวยการศูนย์ฯ ต่อจาก ดร.ปริตตา โดยกิจกรรมที่ร่วมมือคือ โครงการหนังสือเก่าชาวสยาม (โดย URL ณ วันเริ่มโครงการคือ siamrarebook.com) อันเป็นโครงการนำร่องของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร เพื่อใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ช่วยต่ออายุหนังสือและเอกสารเก่าของประเทศไทย ด้วยการคัดเลือกหนังสือและเอกสารสิ่งพิมพ์โบราณที่มีคุณค่า พ้นลิขสิทธิ์แล้ว และหาอ่านได้ยาก มานำเสนอในรูปแบบที่อ่านง่าย ค้นง่าย ใช้สะดวก สำหรับบริการนักค้นคว้า และผู้สนใจทั่วไป การหารือในเรื่องนี้เริ่มมาตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2550 และเริ่มเปิดให้ใช้บริการครั้งแรก...

แนวทางการพัฒนาระบบ Digital Library ประเด็น “เนื้อหา”

แนวทางการพัฒนาระบบ Digital Library ประเด็น “เนื้อหา”

สืบเนื่องจากที่ไปนั่งเป็นที่ปรึกษา/คณะกรรมการ/คณะกรรมการ รวมทั้งเข้าร่วมประชุมอย่างไม่เป็นทางการกับหลายหน่วยงานในประเด็น “การพัฒนาระบบ Digital Library” ทำให้พอจะสรุปประเด็นที่น่าสนใจที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนา Digital Library ได้หลายประเด็น ทั้งนี้ขอนำเสนอเฉพาะประเด็น “เนื้อหาที่จะนำเข้าระบบ Digital Library” ก่อนครับ นับว่าประเด็นนี้เป็นหัวใจหลักและส่งผลให้ความคิดการพัฒนา Digital Library เป็นไปได้ยาก เพราะหลายหน่วยงานต้องการนำเนื้อหาจากหนังสือ วารสารใหม่ไปเผยแพร่เพื่อให้บริการ แต่เนื่องจากรูปแบบทางธุรกิจเกี่ยวกับการจัดซื้อจัดหาหนังสือ วารสารในรูปแบบดิจิทัล ยังไม่เคยมีการดำเนินการมาก่อน ส่งผลให้นักเขียน และสำนักพิมพ์ ไม่พร้อมที่จะจำหน่าย หรือยังไม่มีโมเดลการจำหน่าย รวมทั้งยังไม่มีความชัดเจนเรื่อง “สัญญา” ที่ทำกับนักเขียนในรูปแบบสิ่งพิมพ์ตัวเล่มว่าจะมีผลกับ “เอกสารดิจิทัล” หรือไม่อย่างไร ทั้งนี้แนวทางที่มีการคิดกันเพื่อแก้ไขปัญหานี้ มีหลายแนวทางเช่น...

Interactive eBook น่าสนใจจากห้องสมุดแห่งรัฐบาวาเรีย

Interactive eBook น่าสนใจจากห้องสมุดแห่งรัฐบาวาเรีย

ห้องสมุดแห่งรัฐบาวาเรีย เมทองมิวนิค ประเทศเยอรมนี ได้จัดทำ Interactive eBook บน iPad ที่น่าสนใจมากชื่อ Oriental books ซึ่งรวบรวมภาพสแกนของหนังสือลายมือ ตัวเขียนถึง 20 หน้า อยากแนะนำให้ลองดาวโหลดมาดูกันนะครับ

Bavarian State Library

Bavarian State Library

ห้องสมุด Bavarian State หรือชื่อภาษาเยอรมันคือ Bayerische Staatsbibliothek และคำย่อ BSB โดยมี url ในการเข้าเยี่ยมชมเว็บ http://www.bsb-muenchen.de/ เป็นห้องสมุดระดับรัฐ ตั้งขึ้นมาในปี ค.ศ. 1558 โดย Duke Albrecht V ราชวงศ์รัฐ Bavarian เพื่อใช้ภายใน หนังสือและเอกสารต่างๆ ได้มาจากราชวงศ์ และจากต่างประเทศ ปี ค.ศ. 1663 รัฐ Bavarian ได้ออกกฎหมาย (The Bavarian...

สไลด์บรรยาย “จากร้านค้าหนังสือเก่าในเมียนมาร์สู่ห้องสมุดดิจิทัลทูลถวาย”

สไลด์บรรยาย “จากร้านค้าหนังสือเก่าในเมียนมาร์ สู่ห้องสมุดดิจิทัลทูลถวาย”

สไลด์บรรยาย “จากร้านค้าหนังสือเก่าในเมียนมาร์ สู่ห้องสมุดดิจิทัลทูลถวาย” โดย ศ.ดร.ไพรัช ธัชยพงษ์ ผู้เชี่ยวชาญและที่ปรึกษาอาวุโส สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ในงานสัมมนาหนังสือหายากทรงคุณค่า : ห้องสมุดดิจิทัลกับการให้บริการอย่างยั่งยืน วันที่ 8 สิงหาคม 2554 ณ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

โครงการถ่ายสำเนาอิเล็กทรอนิกส์หนังสือหายากจากประเทศสหภาพพม่า ตามพระราชดำริฯ

เก็บบันทึกการร่วมโครงการถ่ายสำเนาอิเล็กทรอนิกส์หนังสือหายากจากประเทศสหภาพพม่า ตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี เป็นอีกโครงการที่ดำเนินการในปีงบประมาณ 2552 – 2554 สืบเนื่องจากที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีพระราชกระแสรับสั่งกับ ศ.ดร.ไพรัช ธัชยพงษ์และ พลเอกวาภิรมย์ มนัสรังษี รองสมุหราชองครักษ์ เมื่อครั้งที่เข้าเฝ้าและรับเสด็จ ณ ร.ร. ปิยชาติพัฒนา (ในพระบรมราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี) จังหวัดนครนายก เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2552 ถึงความเป็นไปได้ที่จะถ่ายสำเนาอิเล็กทรอนิกส์หนังสือหายาก ในประเทศสหภาพพม่านั้น ศ.ดร.ไพรัช ธัชยพงษ์ จึงได้นำเรื่องมาปรึกษาหารือกับคณะทำงานของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และได้กำหนดเป็นโครงการภายใต้ความร่วมมือของหลายหน่วยงาน หนังสือที่ดำเนินการในโครงการประกอบด้วย...

การอนุรักษ์เอกสารเก่าด้วยเทคนิคสแกน

การอนุรักษ์เอกสารเก่าด้วยเทคนิคสแกน

การสแกนเอกสารเพื่อนำมาจัดทำเอกสารเผยแพร่ออนไลน์ หรือเก็บเป็น Archives โดยมีข้อกำหนดใดบ้าง ก็คงจะตอบได้ยาก เพราะต้องแยกกรณีให้เหมาะสม อย่างไรก็ตามหากเอกสารที่นำมาสแกนมีสภาพไม่ค่อยสมบูรณ์ และต้องการอนุรักษ์เอกสารนั้นไว้นานๆ ก็ควรสแกนโดยใช้ค่ากำหนดที่เหมาะสมที่สุด เพื่อไม่ต้องนำเอกสารดังกล่าวมาสแกนหลายครั้ง อันจะส่งผลให้เอกสารชำรุดเพิ่มขึ้น การสแกนเอกสารที่ต้องการอนุรักษ์ และไม่ต้องเสี่ยงกับการทำงานกับเอกสารนั้นหลายๆ ครั้งควรเริ่มจากการสแกนที่ความละเอียดสูง เช่น 300 dpi ที่ค่าสี True Color หรือ 64bit แล้วแต่ว่าสแกนเนอร์นั้นจะรองรับได้ จากนั้นบันทึกแฟ้มภาพที่ได้ในฟอร์แมต TIF เพื่อเก็บค่าสีและความคมชัดสูงสุด

ห้องสมุดอเล็กซานเดรีย (Bibliotheca Alexandrina)

ห้องสมุดอเล็กซานเดรีย (Bibliotheca Alexandrina)

ห้องสมุดในยุคแรกๆ ของโลก ได้แก่ ห้องสมุดอเล็กซานเดรีย ประเทศอียิปต์ ซึ่งเป็นห้องสมุดที่อนุญาตให้เฉพาะพระเจ้าแผ่นดิน เจ้านาย ขุนนาง และชนชั้นที่ร่ำรวยเท่านั้น ที่จะสามารถเข้าไปใช้บริการในห้องสมุดได้ นอกจากนี้ยังได้จัดทำรายการหนังสือ ซึ่งนับว่าเป็นการจัดทำบรรณานุกรมครั้งแรก เมื่อสองพันห้าร้อยกว่าปีก่อน ห้องสมุดอเล็กซานเดรียเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ที่สำคัญมาก ห้องสมุดอเล็กซานเดรียถูกทำลายหลายครั้ง ตั้งแต่ 47 ปี ก่อนคริสตกาล เมื่อจูเลียส ซีซาร์โจมตีคลีโอพัตราด้วยการเผาท่าเรืออเล็กซานเดรีย ห้องสมุดตั้งอยู่ติดกับท่าเรือจึงพลอยถูกเผาไปด้วย หนังสือนับแสนเล่มถูกทำลาย ในปัจจุบันห้องสมุดอเล็กซานเตรียได้ถูกใหม่ โดยสร้างในที่ๆ ห้องสมุดเคยตั้งและถูกเผาในศตวรรษที่สี่ โดยใช้เวลาการสร้างใหม่ 12 ปี ด้วยเงินทุน 220 ล้านเหรียญสหรัฐ เริ่มเปิดให้บริการในเดือนตุลาคม 2545 มีสถาปัตยกรรมทันสมัย...