หนึ่งในความภาคภูมิใจ : การอนุรักษ์หนังสือเก่าโครงการหนังสือเก่าชาวสยาม

ไม่รู้ว่าเพราะเป็นคนชอบอ่านหนังสือหรือไม่ ทำให้มีโอกาสมาร่วมงานดีๆ ของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) ในช่วงที่ ดร.ปริตตา เฉลิมเผ่า กออนันตกูล เป็นผู้อำนวยการ และอาจารย์สุวรรณา เกรียงไกรเพ็ชร์ เป็นที่ปรึกษาศูนย์ฯ จนสืบต่อมาถึงช่วงที่อาจารย์สุวรรณา เกรียงไกรเพ็ชร์ เป็นผู้อำนวยการศูนย์ฯ ต่อจาก ดร.ปริตตา

โดยกิจกรรมที่ร่วมมือคือ โครงการหนังสือเก่าชาวสยาม (โดย URL ณ วันเริ่มโครงการคือ siamrarebook.com) อันเป็นโครงการนำร่องของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร เพื่อใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ช่วยต่ออายุหนังสือและเอกสารเก่าของประเทศไทย ด้วยการคัดเลือกหนังสือและเอกสารสิ่งพิมพ์โบราณที่มีคุณค่า พ้นลิขสิทธิ์แล้ว และหาอ่านได้ยาก มานำเสนอในรูปแบบที่อ่านง่าย ค้นง่าย ใช้สะดวก สำหรับบริการนักค้นคว้า และผู้สนใจทั่วไป การหารือในเรื่องนี้เริ่มมาตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2550 และเริ่มเปิดให้ใช้บริการครั้งแรก ในเดือนตุลาคม 2551  โดยนำเสนอหนังสือวชิรญาณวิเศษ เป็นชุดปฐมฤกษ์

จากนั้น คณะกรรมการและที่ปรึกษาโครงการได้แนะนำหนังสือและเอกสารอื่นๆ เพื่อนำขึ้นบริการบนเว็บไซต์ในลำดับต่อมา โดยแบ่งเป็นหมวดใหญ่ 4 หมวดคือ วชิรญาณวิเศษ วรรณกรรม ประวัติศาสตร์และชาติพันธุ์ และวารสาร หนังสือพิมพ์

นับว่าผลงานชิ้นนี้เป็นผลงานที่ประทับมากอีกผลงานหนึ่ง เพราะผู้ใหญ่มากๆ ไว้วางใจให้ทำงานในฐานะที่ปรึกษาโครงการ และได้รับความรู้เพิ่มเติมอย่างมากจากเซียนหนังสือเก่าอย่างคุณเอนก นาวิกมูล คุณธงชัย ลิขิตพรสวรรค์ และคุณเอกริน ลัทธศักดิ์ศิริ

สำหรับท่านที่สนใจรายละเอียดด้านเทคนิคที่ผมมีส่วนร่วมในการดำเนินการกับโครงการนี้ ศึกษาเพิ่มเติมได้ที่หัวข้อ การอนุรักษ์หนังสือเก่า หนังสือหายากด้วย ICT