Facebook – Social Networking เพื่อการเผยแพร่สารสนเทศห้องสมุด
การเผยแพร่สารสนเทศของห้องสมุดด้วย Facebook ได้รับความนิยมสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัดห้องสมุดและหน่วยงานต่างๆ ได้ให้บุคลากรสมัครเป็นสมาชิกเว็บไซต์ facebook และนำเสนอเนื้อหา ข้อมูลของตนเองผ่าน facebook ควบคู่กับเว็บไซต์หลักที่มีอยู่เดิม รวมทั้งยังมีอีกหลายห้องสมุด หลายหน่วยงานสนใจดำเนินการเพิ่ม สาเหตุหลักก็ไม่น่าจะพ้นไปจากการปรับบทบาทการบริการของห้องสมุดให้ทันต่อเทคโนโลยีและตอบรับกับแนวคิดการบริการเชิงรุก อย่างไรก็ดีอยากให้ผู้บริหาร บุคลากรห้องสมุดและหน่วยงานที่สนใจลองพิจารณารายละเอียดปลีกย่อยเพิ่มเติม ดังรายละเอียด
ห้องสมุด/หน่วยงานทราบหรือยังว่าประเด็นสำคัญของบริการ Facebook คืออะไร มีจุดเด่น จุดด้อย ข้อควรระวังเรื่องใดบ้าง หากห้องสมุด/หน่วยงานได้ศึกษาประเด็นนี้อาจจะช่วยให้การใช้ Facebook เพื่อเผยแพร่สารสนเทศเป็นไปตามว้ตถุประสงค์และปลอดภัยด้วยครับ
Facebook เป็นบริการอย่างหนึ่งในระบบอินเทอร์เน็ตที่พัฒนาโดย Mark Zuckerberg (May 14, 1984) นักศึกษา ม.ฮาวาร์ด ที่ต้องการพัฒนาเว็บไซต์เพื่อเผยแพร่รูปภาพ/ข้อมูลของเพื่อนๆ ร่วมรุ่นทีเรียน ณ Phillips Exeter Academy และ ม.ฮาวาร์ด โดยเว็บไซต์นี้มีความสามารถเชื่อมโยงข้อมูลสมาชิกอัตโนมัติ ค้นหาข้อมูลสมาชิกที่มีความสนใจในเรื่องเดียวกัน เกิดเป็นสังคมออนไลน์ และได้รับความนิยมสูงมากจนเปิดบริการสาธารณะอย่างในปัจจุบัน
ห้องสมุด/หน่วยงานที่สนใจใช้ Facebook ทำได้ไม่ยาก เพียงสมัครเป็นสมาชิก http://www.facebook.com แล้วลองใช้เวลาสักระยะในการดูว่าสมาชิกอื่นๆ มีกิจกรรมอย่างไร จากนั้นก็กำหนดแนวทางของตนเอง อย่างไรก็ดีมีจุดพิจารณาดังนี้
- ใครเป็นผู้รับผิดชอบการเผยแพร่สารสนเทศห้องสมุด/หน่วยงานผ่าน Facebook
- อีเมลที่ใช้สมัครเป็นสมาชิก Facebook ของห้องสมุด/หน่วยงาน ไม่ควรใช้อีเมลส่วนตัวของคนใดคนหนึ่ง รวมทั้งไม่ควรใช้ Group Mail ทั้งนี้ห้องสมุด/หน่วยงานน่าจะสร้างอีเมลเฉพาะสำหรับการใช้สมัครสมาชิก Facebook และ Social Network อื่นๆ
- เนื้อหาที่นำเสนอ นอกจากข้อมูลการให้บริการห้องสมุด/หน่วนงานแล้ว ควรนำเสนอเนื้อหาอื่นๆ ตามวาระ เทศกาลสำคัญ รวมถึงการนำหนังสือใหม่ และหนังสือเก่ามาหมุนเวียนแนะนำอย่างสม่ำเสมอ แทนที่จะใช้เป็นช่องทางพูดคุยอย่างเดียว เดี๋ยวจะเหมือนกับใช้ Facebook เป็น MSN ไปซะนะครับ
- รูปภาพ จุดเด่นของ Facebook คือการทำคลังภาพ ดังนั้นหากมีกิจกรรมต่างๆ ของห้องสมุด/หน่วยงาน การเข้าเยี่่ยมชม การจัดกิจกรรมสัมมนา รวมถึงมุมสวยๆ ของห้องสมุด/หน่วยงาน น่าจะนำมาเผยแพร่และใส่คำอธิบายให้เหมาะสม เพื่อให้เนื้อหาไม่ได้มีเฉพาะข้อความไงครับ
- Video ก็สามารถนำเข้าและเผยแพร่ผ่าน Facebook ลองหยิบกล้องถ่ายภาพดิจิทัลแล้วบันทึกภาพในโหมด Video พร้อมบรรยายแบบไม่ทางการมากนัก เพียงเท่านี้ก็สามารถ Upload และนำเสนอผ่าน Facebook ได้ง่ายๆ แล้วครับ
- การโต้ตอบกับเพื่อนๆ สมาชิก อย่าให้ Facebook เป็นเพียงช่องทางถามอย่างเดียวนะครับ ควรมีบุคลากรสื่อสาร โต้ตอบ รวมทั้งการส่งต่อคำถามไปยังผู้เกี่ยวข้อง
- การกำหนดสิทธิ์การเข้าถึงเนื้อหาแ่ต่ละส่วนให้เหมาะสม อันนี้สำคัญมากไว้มีโอกาสจะนำเสนอเนื้อหาละเอียดอีกทีนะครับ
- การกลั่นกรองเนื้อหาเพื่อป้องกันการละเมิดปัญหาทรัพย์สินทางปัญญา ถ้าไม่อยากถูกจับ หรือมีประเด็นฟ้องร้องควรให้ความสำคัญกับการนำเสนอภาพ ฟอนต์ (กราฟิก) และข้อความด้วยนะครับ เช่น การนำข้อความสำคัญจากหนังสือมาเผยแพร่ ซึ่งถือว่าเป็นการทำซ้ำ
- การใช้ความสามารถอัตโนมัติเพื่อเผยแพร่ข้อมูลจากแหล่งอื่นๆ เช่น RSS Feed, TwitterFeed อันนี้มีจุดเด่นมาก แต่คงต้องหาเวลานำเสนอรายละเอียดให้ครับ
- การเลือกใช้ Facebook Apps
ยังไงห้องสมุด/หน่วยงานที่สนใจลองพิจารณาดูให้รอบคอบก่อนใช้งาน และท่านที่ใช้อยู่แล้วก็ยังไม่ช้าที่จะนำกลับมาพิจารณานะครับ
