Subject Headings ในมิติผู้ใช้

สืบเนื่องจากการเข้าใช้งาน OPAC ของหลายห้องสมุดมีประเด็นคาใจ 1 เรื่องคือ ส่วนแสดงผลหัวเรื่อง หรือ Subject Heading เพราะหลายระบบบริการลิงก์ให้คลิกเพื่อกรองข้อมูลจากหัวเรื่องนี้ ดังนี้

จากภาพหัวเรื่องหลัก คือ วิทยาศาสตร์ และหัวเรื่องรอง คือ การศึกษาและการสอน ทั้งนี้การเข้าใช้งานที่ถูกต้องเพื่อการกรองข้อมูล หากผู้ใช้คลิกที่คำว่าวิทยาศาสตร์ ก็ควรจะเป็นการกรองด้วย “วิทยาศาสตร์” เพียงคำเดียว และหากคลิกที่คำว่าการศึกษาและการสอน ก็ควรเป็นการกรองด้วย “การศึกษาและการสอน” เพียงคำเดียวเช่นกัน (หรือจะเป็นการกรอง “วิทยาศาสตร์” AND “การศึกษาและการสอน”)

แต่จากที่ใช้งานของหลายสถาบัน พบว่าหัวเรื่องดังภาพ ระบบจะถือว่าเป็นคำๆ เดียว ส่งผลให้การกรองเกิดความผิดพลาดตามหลักการ

ดังนั้นระบบห้องสมุดจึงควรใส่ใจปรับปรุงการกรองข้อมูลด้วยหัวเรื่อง ดังเช่นระบบห้องสมุดที่พัฒนาโดยทีมจากมหาวิทยาลัยวลักษณ์ ที่เรียกว่า WALAI AutoLib ได้ดำเนินการปรับปรุงส่วนการกรองด้วยหัวเรื่องไว้น่าสนใจ ดังนี้

จากภาพข้อมูลบรรณานุกรมจากระบบ WALAI AutoLib พบว่าในส่วนหัวเรื่อง จะเป็นการกรองแยกคำ เช่น คลิกคำว่า “ประกันคุณภาพการศึกษาระดับอุดมศึกษา” ก็จะได้ผลเฉพาะคำดังกล่าว ไม่รวมคำ “ไทย” และ “ขอนแก่น” เข้าไปด้วย ส่งผลให้ผลลัพธ์การกรองถูกต้อง และนำไปประมวลผลได้สะดวกยิ่งขึ้น

นอกจากนี้การนำเอาหัวเรื่อง ซึ่งเป็นคำศัพท์แบบควบคุมซึ่งไม่เป็นที่คุ้นเคยโดยผู้ใช้มาแสดงผลให้เห็นชัดในลักษณะ Cloud ก็น่าจะเป็นอีกแนวทางที่ระบบห้องสมุดควรดำเนินการ