Word ได้เพิ่มความสามารถการทำงานเอกสารวิชาการ เช่น วิทยานิพนธ์ รายงานให้สะดวกมากขึ้น โดยการเพิ่มฟังก์ชันใส่รายการอ้างอิงพร้อมจัดทำรายการบรรณานุกรมท้ายเล่มรูปแบบมาตรฐาน อย่าง APA, MLA, Chicago และอื่นๆ การทำงานเริ่มต้นด้วยการเตรียมเนื้อหาวิชาการ ดังตัวอย่าง
เริ่มต้นกับการบริหารจัดการการอ้างอิงทางวิชาการด้วย EndNote 20 This is an embedded Microsoft Office presentation, powered by Office.
คดีพิพาทที่น่าสนใจเกี่ยวกับผลงานทางวิชาการที่ “อ้างอิง” ไม่ถูกต้องถือเป็นการ “ลอกเลียน” การอ้างอิงเพื่อให้เป็นผลงานที่มีคุณภาพดีและเป็นไปตามมาตรฐานต้องมีการอ้างอิงตามหลักสากลทั่วไปซึ่งมี 3 วิธีได้แก่ เชิงอรรถ Quotation และบรรณานุกรม และต้องจัดทําให้ครบทุกวิธี ซึ่งการจัดทําอ้างอิงโดยไม่ถูกต้องหรือไม่ครบถ้วนนอกจากจะถือเป็นการลอกเลียนผลงานทางวิชาการของผู้อื่นแล้ว ยังอาจส่งผลกระทบต่อการเสนอผลงานทางวิชาการเพื่อการพิจารณาเลื่อนตําแหน่งในคราวต่อๆ ไป และยังอาจถูกลงโทษทางวินัยเพราะเป็นการกระทําที่ ขาดจริยธรรม ไม่เหมาะสม หรือส่อเจตนาทุจริตในทางวิชาการในกรณีที่หน่วยงานนั้นๆ ได้มีระเบียบหลักเกณฑ์หรือวิธีการปฏิบัติเกี่ยวกับการเสนอผลงานทางวิชาการไว้อีกด้วย
ได้รับแจ้งจากคนรู้จักท่านหนึ่งว่าข้อมูลบรรณานุกรมของหนังสือในระบบ e-Service สำนักหอสมุดแห่งชาติของผม จัดหมวดหมู่หนังสือที่ผมเขียนเป็น กฎหมาย/สัญญา/ภาษี และหมวดหมู่ แฟชั่น/ความงาม เลยต้องไปค้นหาความจริง ผลออกมาดังนี้
ฐานข้อมูลสหบรรณานุกรม (Union catalog) ของห้องสมุดสมาชิกเครือข่าย ThaiLis เพื่อควบคุมรายการบรรณานุกรม (Bibliographic control) ให้สามารถรองรับการทำรายการบนมาตรฐานการทำงานร่วมกัน (Copy & Shared catalog) และการให้บริการยืมระหว่างห้องสมุด (Interlibrary Loan)ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
หัวข้อสัมมนาที่แสดงถึงพัฒนาการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ โดยเฉพาะคลังสารสนเทศแบบเปิด ในงานสัมมนาวิชาการ ETD 2018 Taiwan – Beyond the Boundaries of Rims and Oceans : Globalizing Knowledge with ETDs คือ Subject Knowledge Cards: Enhancing ETD Discovery Through Linked Open Data โดย Lucas Mak จาก Michigan State University...
หัวข้อที่น่าสนใจหัวข้อหนึ่งในงานสัมมนาวิชาการ ETD 2018 Taiwan – Beyond the Boundaries of Rims and Oceans : Globalizing Knowledge with ETDs คือ Applications of Big Data Analysis for the Worldwide Collection of ETDs โดย Professor Edward A. Fox :...
คุณชาตรี วงศ์แก้ว นักวิจัยจากศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย – TCI: Thailand Citation Index ได้ติดต่อมาเพื่อขอความรู้ในประเด็นแนวทางการพัฒนาปรับปรุงระบบเว็บและฐานข้อมูลของ TCI ประเด็นหลักๆ คือศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ได้ดำเนินการจัดทำระบบฐานข้อมูลดัชนีการอ้างอิงวารสารไทยมาครบ 10 ปี รวมทั้งกำลังดำเนินการพัฒนาฐานข้อมูลดัชนีการอ้างอิงวารสารอาเซียน แต่การทำงานของระบบโดยเฉพาะการนำเข้าข้อมูลยังเป็นระบบพิมพ์มือ ซึ่งผู้ที่เกี่ยวข้องทุกส่วนของศูนย์ฯ ต้องการให้มีการปรับปรุงกระบวนการนำเข้า การทำงานของฐานข้อมูลดัชนีการอ้างอิงวารสารไทยและอาเซียน หน่วยงานที่ทำหน้าที่เป็นกองบรรณาธิการวารสารในประเทศไทย ส่งข้อมูลวารสาร เช่น ชื่อวารสาร สาขาที่เกี่ยวข้อง หน่วยงานที่รับผิดชอบ สังกัด กองบรรณาธิการ ISSN ข้อมูลและรูปแบบการเผยแพร่ ให้ TCI เพื่อทีมงานของ TCI...
OAI-PMH เป็นศัพท์เทคนิคที่ได้รับการกล่าวถึงมากในการพัฒนาคลังความรู้ คลังเอกสารสถาบัน (IR- Institutional Repository) อันเป็นมาตรฐานหนึ่งสำหรับการเชื่อมระบบฐานข้อมูล โดยเฉพาะเป็นคุณสมบัติหนึ่งที่ถูกกล่าวถึงมากกับโปรแกรมยอดนิยมอย่าง DSpace หลายๆ สถาบัน หลายๆ หน่วยงานในประเทศไทย ให้ความสนใจกับการเชื่อมระบบฐานข้อมูล เชื่อมคลังความรู้กันมาก โดยเน้นไปที่การเลือกใช้โปรแกรม DSpace พัฒนา แต่สิ่งหนึ่งที่หน่วยงานกลับละเลยคือ OAI มีสองด้าน ด้านหนึ่งคือ ทำหน้าที่เป็นตัวปล่อยให้ระบบอื่นๆ มาเชื่อม โดยการเก็บเกี่ยวบรรณานุกรม พูดง่ายๆ ก็คือ ทำให้คลังความรู้ของเราปล่อยข้อมูลบรรณานุกรมให้หน่วยงานอื่น แต่กลับไม่มีการพูดถึง OAI ในอีกด้านที่ทำหน้าที่เก็บเกี่ยวบรรณานุกรม … อันเป็นพื้นฐานของการทำ One...
ขอเล่าเรื่องต่อจากคลังความรู้ … ประเด็นการเชื่อมระบบ ตอนที่แล้ว ระบบคลังความรู้ควรมีลักษณะอย่างไร คลังความรู้ควรมี 2 ระบบ โดยระบบปิด เป็นระบบหลักของหน่วยงานที่เก็บเอกสารทุกรายการในภาพรวมหน่วยงาน และคลังความรู้ระบบเปิด โดยมีกลไกที่ช่วยให้เอกสารพร้อมบรรณานุกรมไหลจากระบบปิดมายังระบบเปิดได้อัตโนมัติ คำว่า “ปิด” คำว่า “เปิด” ในความหมายของผม ไม่ได้หมายถึงคนเท่านั้น ยังรวมถึง Robot หรือ Engine ต่างๆ ที่อาจจะเข้ามาเก็บเกี่ยวข้อมูลผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตได้ด้วยนะครับ ดังนั้นแนวทางการพัฒนาคลังความรู้ขององค์กร จึงควรพิจารณาให้ชัดเจนในประเด็นนี้ด้วย นอกจากนี้ ไม่ควรทำงานบนแนวคิด “ยุบรวมฐานเป็นหนึ่งเดียว” เพราะเอกสารแต่ละอย่างอาจจะมีลักษณะเฉพาะของตนเอง จึงควรพัฒนาระบบคลังความรู้แยกตามประเภทเอกสาร เช่น จดหมายเหตุ พิพิธภัณฑ์...
กระแสการเชื่อมระบบ โดยเฉพาะ “คลังความรู้ คลังเอกสารสถาบัน” เริ่มมีสูงขึ้น ในฐานะที่มีส่วนเกี่ยวข้องมาบ้าง ขอเสนอความเห็นและประเด็นเพื่อประกอบการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ดังนี้ เรียกชื่อระบบว่าอะไรดี ใช้คำว่า IR หรืออะไรดีนะ … สำหรับคลัง… ที่จะพัฒนาขึ้น … เอาเป็นว่าใช้คำที่แสดงถึงเอกลักษณ์ตนเองดีกว่าครับ อย่าลอกตามๆ กัน อย่าใช้ตามกระแส … เพราะหากใช้ตามกัน หรือใช้ตามกระแส ก็อาจจะทำให้ “ผิดเพี้ยน” ไปจากหลักวิชาการได้ เช่น ทรัพยากรที่นำมาจัดเก็บเป็นของหน่วยงานอื่น หรือบุคคลนอกองค์กร หากใช้คำว่า IR ที่มาจาก Institutional Repository...
ณ วันนี้ที่การทำรายการบรรณานุกรมของเอกสารวิชาการ เอกสารวิจัยต่างก็จัดพิมพ์ด้วยโปรแกรมงานพิมพ์คอมพิวเตอร์ รวมทั้งหลายๆ ท่านได้ใช้ความสามารถของเครื่องมือจัดการบรรณานุกรม – Reference Manager Software กลับพบว่าหลายหน่วยงาน หลายสถาบันยังคงกำหนดแนวปฏิบัติการเขียนบรรณานุกรมบนฐานเครื่องพิมพ์ดีดอยู่คงเดิม โดยไม่ได้ปรับเปลี่ยนให้เหมาะสมกับแนวทางการสร้างสรรค์ผลงานที่เปลี่ยนไป ดังเช่น จากภาพจะพบว่า แบบแผนและหลักเกณฑ์ ยังกำหนดให้เคาะ ไม่ว่าจะเป็นการเคาะหลังจุด หรือการเคาะย่อหน้าในบรรทัดที่ 2 (จากภาพคือ 8 เคาะ)
การได้มาของทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด สามารถทำได้ง่ายๆ โดยการที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องคัดเลือกและกำหนดแนวปฏิบัติร่วมกัน ทรัพยากรที่มีอยู่เดิมไม่ว่าจะอยู่ในรูปแบบใด ดำเนินการคัดเลือกแล้วแปลงสภาพให้อยู่ในรูปสื่อดิจิทัลที่เหมาะสม กำหนดสัญญาอนุญาตแบบเปิด ลงรายการแล้วนำเข้าสู่คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด ทั้งนี้ทรัพยากรบางรายการ อาจจะอยู่ในรูปแบบของสิ่งพิมพ์ตัวเล่ม ก็สามารถดำเนินการได้โดยใช้วิธีการลงรายการบรรณานุกรมในคลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด ทรัพยากรใหม่ ให้กำหนดกระบวนการว่าจ้างเพิ่มเติมจากที่มีอยู่เดิม โดยระบุให้ผู้รับว่าจ้างจัดส่งทรัพยากรดังกล่าวในรูปแบบแฟ้มดิจิทัล เช่น แฟ้มภาพ แฟ้มแผนภาพ แฟ้มผังภาพ พร้อมกับทรัพยากรที่จัดจ้าง โดยทรัพยากรทั้งหมดต้องไม่มีประเด็นทางทรัพย์สินทางปัญญา จากจึงนำแฟ้มดิจิทัลดังกล่าวมากำหนดสัญญาอนุญาต และลงรายการบรรณานุกรมเพื่อจัดเก็บในคลังทรัพยากรแบบเปิดต่อไป
โครงการบรรณานุกรมรามเกียรติ์ และ Ramayana เป็นโครงการที่ STKS สนับสนุนแนวความคิดของ ผศ. สุวรรณา เกรียงไกรเพ็ชร และสถาบันคึกฤทธิ์ เพื่อดำเนินการจัดหาและรวบรวมหนังสือและเอกสารวิชาการ รวมทั้งเอกสารที่เกี่ยวกับรามเกียรติ์ ฉบับและสำนวนต่าง ๆ เช่น ฉบับท้องถิ่น ฉบับของประเทศเพื่อนบ้าน บทพากย์หนังใหญ่ บทการแสดงโขนและละครใน(เฉพาะครั้งที่แสดง) ตลอดจนเอกสารจากการประชุมรามายณะนานาชาติ และสื่อดิจิตอล เช่นแผ่น CD บันทึกการแสดง DVD ภาพยนตร์เรื่องรามเกียรติ์และภาพยนตร์การ์ตูน / อนิเมชัน นำมาจัดเป็นชั้นหนังสือเฉพาะเรื่อง รามเกียรติ์ และ รามายณะ ในห้องสมุดสถาบันคึกฤทธิ์ พร้อมทั้งรวบรวมรายชื่อหนังสือและสิ่งพิมพ์ต่างๆ...
ปัญหาหนึ่งของการทำอ้างอิงและบรรณานุกรมท้ายเล่มก็คือ รูปแบบที่ถูกต้อง เอาเป็นว่าจำเว็บนี้ไว้เลยดีกว่า https://owl.english.purdue.edu/owl/section/2/10/ ตัวช่วยชั้นเยี่ยม
หอสมุดแห่งชาติของประเทศไทย เป็นหน่วยงานระดับสำนักสังกัดกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม มีภาระหน้าที่ ดำเนินการ จัดหา รวบรวม แลสำนักหอสมุดแห่งชาติะสงวนรักษาทรัพย์สินทางปัญญาของชาติ ในรูปของหนังสือตัวเขียน หนังสือตัวพิมพ์ สื่อสิ่งพิมพ์ สื่อโสตทัศนวัสดุ และ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ ศึกษา วิเคราะห์ วิจัย ดำเนินงานด้านเทคนิควิชาการบรรณารักษ์ศาสตร์ สารนิเทศศาสตร์และเทคโนโลยีสารนิเทศ ตามหลักมาตรฐานสากล ตลอดจนให้การฝึกอบรมแก่บุคลากรของหน่วยงานและสถาบัน การศึกษา ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ให้บริการการอ่าน ศึกษาค้นคว้าและวิจัยแก่ประชาชน เพื่อให้เป็นแหล่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต และการศึกษาตามอัธยาศัย เป็นศูนย์ประสานงานระบบสารนิเทศทางวิชาการแห่งชาติ เป็นศูนย์ข้อมูลวารสารระหว่างชาติแห่งประเทศไทย และภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ศูนย์กำหนดเลขมาตรฐานสากลประจำหนังสือ (ISBN) ศูนย์กำหนดเลขมาตรฐานสากลประจำวารสาร (ISSN)...
ระบบห้องสมุดอัตโนมัติโดยคนไทยเพื่อคนไทยที่น่าสนใจระบบหนึ่ง ก็คงหนีไม่พ้น ULibM หรือ Union Library Management ที่พัฒนาโดยอาจารย์สมพงษ์ เจริญศิริ และทีมจากมหาวิทยาลัยมหาสารคาม
STKS สนับสนุนงานของท่านอาจารย์สุวรรณา เกรียงไกรเพ็ชร นักวิชาการด้านภาษาและวัฒนธรรม และอดีตผู้อำนวยการศูนย์มนุษยวิทยาฯ ในการพัฒนาฐานข้อมูลบรรณานุกรมรามเกียรติ์ เพื่อบริการสืบค้นทรัพยากรรูปแบบต่างๆ เกี่ยวกับวรรณคดีอมตะดังอย่าง รามเกียรติ์ โดยเข้าถึงได้ที่ http://technology.in.th/ramkian/
สืบเนื่องจากการเข้าใช้งาน OPAC ของหลายห้องสมุดมีประเด็นคาใจ 1 เรื่องคือ ส่วนแสดงผลหัวเรื่อง หรือ Subject Heading เพราะหลายระบบบริการลิงก์ให้คลิกเพื่อกรองข้อมูลจากหัวเรื่องนี้ ดังนี้ จากภาพหัวเรื่องหลัก คือ วิทยาศาสตร์ และหัวเรื่องรอง คือ การศึกษาและการสอน ทั้งนี้การเข้าใช้งานที่ถูกต้องเพื่อการกรองข้อมูล หากผู้ใช้คลิกที่คำว่าวิทยาศาสตร์ ก็ควรจะเป็นการกรองด้วย “วิทยาศาสตร์” เพียงคำเดียว และหากคลิกที่คำว่าการศึกษาและการสอน ก็ควรเป็นการกรองด้วย “การศึกษาและการสอน” เพียงคำเดียวเช่นกัน (หรือจะเป็นการกรอง “วิทยาศาสตร์” AND “การศึกษาและการสอน”) แต่จากที่ใช้งานของหลายสถาบัน พบว่าหัวเรื่องดังภาพ ระบบจะถือว่าเป็นคำๆ เดียว...
จากบทความ การเตรียมไฟล์ PDF ที่เป็นมิตรกับ Search Engine ขอส่งต่อมายังการเตรียมไฟล์ PDF ที่เป็นมิตรกับ Google Scholar บ้างนะครับ โดยเฉพาะเอกสาร PDF ที่เป็นบทความวิจัย บทความวิชาการ อันจะมีผลต่อค่า Webometric ของสถาบันการศึกษาหลายสถาบันด้วยครับ ประเด็นปัญหาที่พบเกี่ยวกับเอกสาร PDF ก็คือ การนำเอกสาร PDF ใส่ในเครื่องแม่ข่ายเว็บแล้วทำลิงก์มายังเอกสาร PDF ตรง ซึ่งจะมีผลให้ Google Scholar ไม่สามารถประเมินมูลค่าของเอกสาร PDF ดังกล่าวได้เต็มประสิทธิภาพ วิธีการที่ควรทำคือ ควรสร้างหน้าเอกสารเว็บ...
You must be logged in to post a comment.