การจัดทำห้องสมุดในยุคปัจจุบัน

การจัดทำห้องสมุดในยุคปัจจุบัน จำเป็นต้องกำหนดกรอบแนวคิดให้เหมาะสมทั้งต่อบริบทการให้บริการตามความต้องการของหน่วยงาน รวมถึงบริบทอื่นๆ ดังนี้

Modern Library เป็นแนวคิดการจัดห้องสมุดให้ทันสมัยอยู่เสมอสอดคล้องกับยุคสมัยที่เปลี่ยนแปลงไป เพื่อดึงดูดความสนใจให้ผู้ใช้เข้ามาใช้บริการของห้องสมุดมากขึ้น อย่างเช่น ลักษณะการจัดห้องสมุดซึ่งนับเป็นสิ่งแรกที่ผู้ใช้มองเห็น จึงถือว่าเป็นสิ่งที่ดึงดูดให้ผู้ใช้มาใช้บริการห้องสมุด นอกจากนี้ยังถือว่าเป็นความประทับใจแรกที่ผู้ใช้พบเห็นอีกด้วย จึงควรให้ความสนใจกับภาพลักษณ์ภายนอกนี้เป็นพิเศษ ทั้งนี้ยังรวมถึงการจัดภูมิทัศน์ภายในห้องสมุดที่ให้ความรู้สึกปลอดโปร่ง บรรยากาศดี มีการจัดแสง เฟอร์นิเจอร์ที่เหมาะสมภายใต้การใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่ และเน้นความสะดวกของการให้ใช้งาน

Smart Library เป็นอีกแนวคิดที่มุ่งเน้นความสะดวกสบายของผู้ใช้งาน มีการให้บริการเบ็ดเสร็จแบบจุดเดียวทั้งการให้บริการสืบค้น การยืมคืน การให้บริการตอบคำถาม ทั้งในรูปแบบปกติและการบริการผ่านสื่อออนไลน์ อย่างเช่นเว็บไซต์ มีการนำเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ สารสนเทศ และการสื่อสารมาบูรณาการกับการให้บริการต่างๆ เพื่อเสริมจุดแข็ง ทำให้ผู้ใช้บริการสามารถเข้าถึงข้อมูลได้ทุกจุดในห้องสมุดผ่านเทคโนโลยีที่เหมาะสม เช่น RFID

Digital Library มีการแปลงผัน (Digitized) ทรัพยากรต่างๆ ให้อยู่ในรูปแบบดิจิทัล สามารถเข้าถึงได้ผ่านคอมพิวเตอร์ทุกรูปแบบ รวมทั้ง Smart Phone และ Tablet PC ทั้งนี้การแปลงผันอาจจะเป็นการดำเนินการเองจากทรัพยากรที่หน่วยงานเป็นเจ้าของ หรือการว่าจ้าง หรือการจัดซื้อจัดหาทรัพยากรจากผู้ให้บริการด้านข้อมูลก็ได้

Living Library การจัดพื้นที่และสภาพแวดล้อมของห้องสมุด เพื่ออำนวยความสะดวกให้ผู้ใช้บริการเข้าถึงทรัพยากรในรูปแบบที่หลากหลาย อาทิ ห้องสัมมนากลุ่ม ห้องอ่านหนังสือ ห้องแนะนำการเรียนการสอนวิชาห้องสมุด ห้องพักผ่อน และบริการสำหรับผู้ที่มีความบกพร่องประเภทต่างๆ

จากกรอบแนวคิดข้างต้น การจัดทำห้องสมุดใดๆ จึงควรพิจารณาถึงความเป็นไปได้ในทุกบริบทให้ผสมผสานสอดคล้องกัน โดยเริ่มจากการกำหนดวิสัยทัศน์ของห้องสมุดฯ ตลอดทั้งพันธกิจเพื่อเป็นแนวทางการจัดทำห้องสมุดต่อไป