ห้องสมุด 4.0 ตามแนวทางแผน Thailand 4.0

แนวคิดห้องสมุด 4.0 หรือศูนย์เรียนรู้ 4.0 คงมาได้หลายแนวคิด ไม่ว่าจะเป็นตามแนวของ Web 4.0 หรือ แผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ที่รู้จักกันดีในแผน Thailand 4.0 นั่นเอง

สำหรับบทความนี้จะเจาะเน้นไปที่ห้องสมุด 4.0 ตามแนวทางแผน Thailand 4.0 ซึ่งก็คงต้องสอดคล้องไปกับแผน Thailand 4.0 อันมีวัตถุประสงค์เพื่อ

1. เพิ่มโอกาสในการพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคมให้ก้าวข้ามกับดักรายได้ปานกลาง
2. พัฒนาขีดความสามารถของธุรกิจในประเทศทั้งภาคการเกษตร การผลิต และการบริการโดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่ม SMEs และวิสาหกิจชุมชนให้แข่งขันในโลกสมัยใหม่ได้ ด้วยการใช้นวัตกรรมและ
   เทคโนโลยีดิจิทัล เป็นเครื่องมือหลักในการสร้างสรรค์นวัตกรรมการผลิต การบริการ
3. แก้ปัญหาความเหลื่อมล้าของสังคมโดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านรายได้ การศึกษา การรักษาพยาบาล สิทธิประโยชน์การเข้าถึงข้อมูล ฯลฯ ให้เกิดการกระจายทรัพยากรและโอกาสที่ทั่วถึง เท่าเทียม และเป็นธรรมยิ่งขึ้น
4. การบริหารจัดการการเข้าสู่สังคมสูงวัย การใช้เทคโนโลยีในการดูแลผู้สูงอายุ
5. สร้างความโปร่งใสให้กับภาครัฐด้วยการเปิดเผยข้อมูล เพื่อให้ประชาชนสามารถมีส่วนร่วมในการตรวจสอบการทำงานของภาครัฐได้ อันจะช่วยแก้ปัญหาคอร์รัปชั่น
6. ปฏิรูปกระบวนทัศน์การทำงานและการให้บริการของภาครัฐ ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลและการใช้
   ประโยชน์จากข้อมูล เพื่อให้การปฏิบัติงานเกิดความโปร่งใส มีประสิทธิภาพ และประสิทธิผล
7. การพัฒนาศักยภาพของคนในประเทศต้องชาญฉลาด รู้เท่าทันสื่อ เท่าทันโลก

คำถามแรก ห้องสมุด 4.0 หรือ ศูนย์เรียนรู้ 4.0 ของหน่วยงานท่าน … มีการดำเนินการสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ทั้ง 7 มากน้อยเพียงใด

การดำเนินการของห้องสมุดหรือศูนย์เรียนรู้เพื่อให้สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ข้างต้น สามารถกำหนดยุทธศาสตร์ล้อตามยุทธศาสตร์แผน Thailand 4.0 ได้เช่นกัน โดยยุทธศาสตร์ของแผน Thailand 4.0 มี 6 ยุทธศาสตร์ ดังนี้

ยุทธศาสตร์ที่ 1 พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล ประสิทธิภาพสูงให้ครอบคลุมทั่วประเทศ ซึ่งการดำเนินการห้องสมุด 4.0 หรือศูนย์เรียนรู้ 4.0 ให้สอดคล้องยุทธศาสตร์นี้ ก็อาจจะดำเนินการได้ดังนี้

1. การจัดให้มีอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง ให้ครอบคลุมทั่วห้องสมุด พื้นที่บริการของห้องสมุด ศูนยเรียนรู้มีความทันสมัย มีเสถียรภาพ

ยุทธศาสตร์ที่ 2 ขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล ซึ่งการดำเนินการห้องสมุด 4.0 หรือศูนย์เรียนรู้ 4.0 ให้สอดคล้องยุทธศาสตร์นี้ ก็อาจจะดำเนินการได้ดังนี้

1. มีทรัพยากร และบริการที่สนับสนุนให้เกิดการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคธุรกิจตลอดห่วงโซ่คุณค่า โดยผลักดันธุรกิจให้เข้าสู่ระบบการค้าดิจิทัลสู่สากล และให้เกิดการใช้ เทคโนโลยีและข้อมูลเพื่อปฏิรูปการผลิตสินค้าและบริการ
2. มีกิจกรรม พื้นที่ และบุคลากรที่สนับสนุนด้าน digital technology startup และเพิ่มโอกาสทางอาชีพเกษตรและการค้าขายสินค้าของชุมชนผ่านเทคโนโลยีดิจิทัล

ยุทธศาสตร์ที่ 3 สร้างสังคมคุณภาพที่ทั่วถึงเท่าเทียม ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล ซึ่งการดำเนินการห้องสมุด 4.0 หรือศูนย์เรียนรู้ 4.0 ให้สอดคล้องยุทธศาสตร์นี้ ก็อาจจะดำเนินการได้ดังนี้

1. สร้างโอกาสและความเท่าเทียมในการเข้าถึง และใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีดิจิทัลสำหรับ ประชาชนโดยเฉพาะอย่างยิ่ง กลุ่มผู้สูงอายุ กลุ่มผู้พิการ กลุ่มผู้ที่อยู่อาศัยในพื้นที่ห่างไกล
2. มีกิจกรรมเพื่อพัฒนาศักยภาพของประชาชนในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลให้เกิดประโยชน์และสร้างสรรค์ รวมถึงความสามารถในการคิดวิเคราะห์ และแยกแยะ ข้อมูลข่าวสารในสังคมดิจิทัลที่เปิดกว้างและเสรี
3. มีการสร้างสื่อ คลังสื่อและแหล่งเรียนรู้ดิจิทัล เพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตที่ประชาชนเข้าถึงได้อย่าง สะดวก ผ่านทั้งระบบโทรคมนาคม ระบบแพร่ภาพ กระจายเสียง และสื่อหลอมรวม
4. มีกิจกรรมเพิ่มโอกาสการได้รับการศึกษาที่มีมาตรฐาน ของนักเรียนและประชาชน แบบทุกวัย ทุกที่ ทุกเวลา ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล
5. เพิ่มโอกาสการได้รับบริการทางการแพทย์ และสุขภาพที่ทันสมัยทั่วถึง และเท่าเทียม สู่สังคม สูงวัย ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล (ห้องสมุดเฉพาะกลุ่มด้านการแพทย์และสุขภาพ)

ยุทธศาสตร์ที่ 4 ปรับเปลี่ยนภาครัฐสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัล ซึ่งการดำเนินการห้องสมุด 4.0 หรือศูนย์เรียนรู้ 4.0 ให้สอดคล้องยุทธศาสตร์นี้ ก็อาจจะดำเนินการได้ดังนี้

1. จัดให้มีบริการอัจฉริยะที่ขับเคลื่อนโดยความต้องการของประชาชนหรือผู้ใช้บริการ
2. ปรับเปลี่ยนการทำงานของภาครัฐด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล ให้มีประสิทธิภาพ และธรรมาภิบาล โดยเน้นการบูรณาการ การลงทุนในทรัพยากร การเชื่อมโยงข้อมูล และการทำงานของหน่วยงานรัฐ เข้าด้วยกัน
3. มีการเปิดเผยข้อมูลที่เป็นประโยชน์ตามมาตรฐาน open data และส่งเสริมให้เกิดการมีส่วนร่วมของประชาชนและภาคธุรกิจในกระบวนการทำงาน

ยุทธศาสตร์ที่ 5 พัฒนากำลังคนให้พร้อมเข้าสู่ ยุคเศรษฐกิจและสังคมดิจิทัล ซึ่งการดำเนินการห้องสมุด 4.0 หรือศูนย์เรียนรู้ 4.0 ให้สอดคล้องยุทธศาสตร์นี้ ก็อาจจะดำเนินการได้ดังนี้

1. มีกิจกรรมพัฒนาทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัล ทักษะความเชี่ยวชาญเทคโนโลยีเฉพาะด้าน ให้แก่ บุคลากร
2. มีกิจกรรมพัฒนาผู้บริหารเทคโนโลยีสารสนเทศให้ สามารถวางแผนการนำเทคโนโลยีดิจิทัลไปพัฒนา ภารกิจ ตลอดจนสามารถสร้างคุณค่าจากข้อมูลของ องค์กร

ยุทธศาสตร์ที่ 6 สร้างความเชื่อมั่นในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ซึ่งการดำเนินการห้องสมุด 4.0 หรือศูนย์เรียนรู้ 4.0 ให้สอดคล้องยุทธศาสตร์นี้ ก็อาจจะดำเนินการได้ดังนี้

1. ศึกษาและประยุกต์ใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจ และสังคมดิจิทัลที่มีการปรับปรุงให้ทันสมัย
2. มีการกำหนดมาตรฐาน กฎ ระเบียบ และกติกาด้านดิจิทัลให้มีความทันสมัยและมีประสิทธิภาพ
3. มีกระบวนการสร้างความมั่นคง ปลอดภัยของระบบสารสนเทศและการสื่อสาร การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล การคุ้มครองผู้บริโภค

เป็นไงครับ คงพอช่วยให้เกิดไอเดียต่อยอดได้บ้างนะครับ สำหรับความเห็นดังข้างต้น