แนวปฏิบัติด้านดิจิทัลในงานห้องสมุด หอจดหมายเหตุ และพิพิธภัณฑ์ โดยบุญเลิศ อรุณพิบูลย์ ผู้อำนวยการการฝ่ายบริการความรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) LAM Code of conduct from Boonlert Aroonpiboon
ประเด็นควรพิจารณาเกี่ยวกับข้อมูลในยุคดิจิทัล เพื่อความยั่งยืนของข้อมูลองค์กร Data in Digital Era from Boonlert Aroonpiboon
การเตรียมสื่อดิจิทัลที่มีคุณภาพ ฉบับโครงการระบบสื่อสาระออนไลน์เฉลิมพระเกียรติฯ
หลายๆ ท่านยังตั้งชื่อโฟลเดอร์/ชื่อแฟ้มเอกสารเป็นภาษาไทย เหตุผลหนึ่งก็คือ ยังไม่ทราบว่า “ปัญหาคืออะไร” จริงๆ แล้วปัญหาจากการใช้ภาษาไทยกับชื่อโฟลเดอร์ ชื่อแฟ้มเอกสารมีหลายอย่าง ปัญหาหนึ่งที่อาจจะต้องใช้เวลาจึงจะพบว่า “เป็นปัญหา” คือ การสำเนาข้อมูล (Data Backup) ไม่ว่าจะเป็นการสำเนาด้วยการเขียนในแผ่น CD/DVD หรืออุปกรณ์จัดเก็บใดๆ รวมทั้งการกู้คืน (Recovery) ดังภาพจะเป็นตัวอย่างการแจ้งปัญหาจากการสำเนาด้วยการเขียนในแผ่น CD/DVD จะพบว่า “โปรแกรมฟ้องว่าชื่อโฟลเดอร์ชื่อแฟ้มเอกสารยาวกว่าที่ระบบรองรับ” เพราะโปรแกรมจะแปลง “อักขระภาษาไทย” เป็นสายอักขระที่ผ่านการเข้ารหัส นั่นเอง ดังนั้น ควรปรับเปลี่ยน “แนวปฏิบัติการตั้งชื่อโฟลเดอร์ ชื่อแฟ้มเอกสาร” ดีกว่านะครับ ดังรายละเอียดการบริหารจัดการแฟ้มเอกสารดิจิทัล แหล่งข้อมูลน่าศึกษา...
เอกสารในฟอร์แมต Word ทั้งที่สร้างด้วย MS Word หรือ OpenOffice.org Writer / LibreOffice Writer รวมทั้ง Word Processor อื่นๆ เป็นเอกสารประเภทหนึ่งที่ถูกเผยแพร่ผ่านอินเทอร์เน็ตจำนวน และเป็นเอกสารที่มีปัญหาต่างๆ ตามมาหลากหลาย ตั้งแต่ไม่สามารถเปิดดูได้ (เพราะปัญหารุ่นของโปรแกรม หรือไม่มีโปรแกรมติดตั้ง) ปัญหาเอกสารแสดงผลเพี้ยนจากต้นฉบับ ปัญหาแบบอักษร ปัญหาแผนภาพแตกกระจาย การเผยแพร่เอกสาร Word ที่ถูกต้องผ่านเว็บไซต์ มีหลักปฏิบัติดังนี้ การสร้างเอกสาร การสร้างเอกสาร Word ควรเริ่มจากการกำหนด Default Font...
การจัดทำสื่อดิจิทัลที่ผ่านมามักจะเน้นการใช้งานโปรแกรมสร้างสรรค์สื่อ มากกว่าการพิจารณาเกี่ยวกับมาตรฐานการเข้ากันได้เมื่อนำสื่อดิจิทัลไปใช้งาน หรือแลกเปลี่ยนข้ามระบบ ส่งผลให้เกิดปัญหาหลากหลายในการใช้งาน รวมถึงปัญหาจากการพัฒนาระบบคลังข้อมูลดิจิทัล คลังความรู้ดิจิทัลที่เกิดจากความร่วมมือของทุกคนในองค์กร หน่วยงาน เครือข่าย STKS และผู้เขียนตระหนักถึงความสำคัญของมาตรฐานสื่อดิจิทัล จึงได้นำประสบการณ์จากการปฏิบัติ จากการวิจัยแปลงความรู้เป็นเอกสารเล่มนี้ เพื่อเป็นจุดตั้งต้นสำหรับทุกท่าน ทุกหน่วยงานได้กำหนดแนวทางหรือมาตรฐาน การพัฒนาสื่อดิจิทัลภายในหน่วยงาน/องค์กรของท่าน ทั้งนี้เอกสารชุดนี้เป็นฉบับปรับปรุง พิมพ์ครั้งที่ 3 Digital Media : Code of Conduct from Boonlert Aroonpiboon
น่าสนใจ Graphic Identity Standards ของ DePaul University … นับเป็นตัวอย่างการออกแบบภาพลักษณ์องค์กรในยุคดิจิทัลได้เป็นอย่างดี
ตัวอย่างน่าสนใจแนวปฏิบัติเกี่ยวกับกราฟิกระดับองค์กร ..ของ Simon Fraser University http://www.sfu.ca/clf-webstandards/SFU_Online_Standards.pdf
A guide for designing and developing e-learning courses โดย FAO น่าสนใจมากๆ http://www.fao.org/docrep/015/i2516e/i2516e.pdf
น่าสนใจมากสำหรับแนวทางการใช้ Social Media สำหรับนักวิจัย http://www.rin.ac.uk/our-work/communicating-and-disseminating-research/social-media-guide-researchers
ปัญหาหนึ่งของการพัฒนาคลังความรู้ หรือระบบที่เกี่ยวข้อง เช่น ระบบบริหารจัดการเอกสารความรู้ ระบบ KM คือ การกำหนดประเภทของเอกสารที่ต้องจัดเก็บ รวมทั้งคำนิยามที่สื่อความได้ชัดเจน เพื่อให้การพัฒนาเป็นไปอย่างมีระบบ จึงได้ศึกษาประเภทเอกสารจากหน่วยงานชั้นนำหลายหน่วยงาน หนึ่งในนั้นที่ประทับใจก็คือ U.S. National Library of Medicine ครับ U.S. National Library of Medicine ได้จัดทำเว็บไซต์แสดงรายละเอียดประเภทเอกสารพร้อมคำนิยามที่ชัดเจนมาก น่าจะเป็นฐานตั้งต้นสำหรับการพัฒนาระบบจัดการเอกสารสำหรับท่านที่สนใจได้ครับ
น่าสนใจมากครับที่รัฐบาลออสเตรเลียจัดทำแนวปฏิบัติการพัฒนาเว็บ จึงไม่สงสัยเลยว่าเหตุใดเว็บไซต์ภาครัฐของออสเตรเลียถึงได้น่าสนใจ เนื้อหาน่าสนใจมากๆๆๆ
สำหรับหน่วยงานที่สนใจศึกษาแนวปฏิบัติการพัฒนาเว็บในภาพองค์กร ขอแนะนำ FAO Web Guide เลยครับ มีรายละเอียดที่ชัดเจนดีมาก
(ร่าง) ระเบียบปฏิบัติด้าน ICT ข้อกำหนดเกี่ยวกับการใช้คอมพิวเตอร์ เจ้าหน้าที่ทุกคนต้องรับผิดชอบดูแลคอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์ต่างๆ ของสถาบันฯ ให้อยู่ในสภาพที่พร้อมใช้งาน และมั่นรักษาความสะอาดของอุปกรณ์ คอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์ต่างๆ ของสำนักงาน ไม่อนุญาตนำออกนอกสถาบันฯ โดยไม่ได้รับอนุญาต และจะต้องใช้งานเพื่องานของสถาบันฯ หากคอมพิวเตอร์ หรืออุปกรณ์ใด ของสถาบันฯเกิดปัญหาข้อผิดพลาด เสีย หรือสูญหายต้องรีบแจ้งผู้บริหาร/ผู้ดูแลที่ได้รับมอบหมายหน้าที่โดยด่วน ข้อมูลต่างๆ ของสถาบันฯ ทั้งในรูปของ Hard Copy และอิเล็กทรอนิกส์ให้ถือว่าเป็นข้อมูลของสถาบันฯ ไม่อนุญาตให้นำออกไปเผยแพร่โดยมิได้รับอนุญาต และให้ถือว่าทุกคนมีหน้าที่ต้องดูแลรักษาสภาพของข้อมูลให้อยู่ในรูปแบบที่เหมาะสม พร้อมใช้งาน ข้อมูลในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ จะต้องมีระบบสำรองข้อมูลที่เหมาะสม โดยแบ่งเป็น การสำรองข้อมูลเฉพาะบุคคล และการสำรองข้อมูลหลักของสถาบันฯ...
เอกสารงานพิมพ์ที่สร้างด้วยซอฟต์แวร์ประมวลผลคำ เช่น Microsoft Word, OpenOffice.org Writer รวมถึงซอฟต์แวร์จัดการงานพิมพ์ (DTP: Desktop Publishing) นับเป็นสื่อดิจิทัลแต่กำเนิด (Born Digital Media) ซึ่งมีคุณภาพในตัวสูงมาก หากมีการสร้าง จัดเก็บ บริหารจัดการที่มีคุณภาพตั้งแต่ขั้นตอนแรก ย่อมทำให้การแลกเปลี่ยนข้อมูล การเชื่อมโยงข้อมูล และการใช้งานต่อในรูปแบบต่างๆ เช่น การแปลงเป็นเอกสาร PDF การนำเข้าระบบห้องสมุดดิจิทัลย่อมทำให้ลดขั้นตอนต่างๆ ได้ ในการสร้างเอกสารงานพิมพ์ให้มีคุณภาพควรพิจารณาข้อกำหนดการสร้างเอกสารงานพิมพ์ที่มีคุณภาพ ดังนี้
การพัฒนาสื่อดิจิทัลรูปแบบต่างๆ เป็นที่ยอมรับและจำเป็นมากขึ้นทุกขณะ ประกอบกับกระแสการจัดการความรู้ ทำให้เกิดคลังความรู้ดิจิทัลเพิ่มมากขึ้น หากสื่อดิจิทัลได้รับการออกแบบ สร้างโดยไม่ถูกต้องตามกระบวนการ ไม่ได้มาตรฐาน ย่อมส่งผลต่อคุณภาพโดยรวมของสื่อดิจิทัลนั้นๆ และสาระเนื้อหาที่มากับสื่อดิจิทัล สื่อดิจิทัล หัวใจสำคัญของ Digital Collection ข้อกำหนดการสร้างเอกสารงานพิมพ์ที่มีคุณภาพ ข้อกำหนดการพัฒนาสื่อดิจิทัลที่มีคุณภาพ การเตรียมสื่อดิจิทัลที่มีคุณภาพ
ทีมพัฒนา Facebook ได้ตระหนักถึงความปลอดภัยของเด็ก เยาวชนต่อการใช้งาน Facebook จึงได้จัดทำเว็บไซต์แนะนำการใช้ FB ที่เหมาะสมต่อครู อาจารย์ พ่อแม่ ผู้ปกครอง และผู้สนใจทุกท่าน โดยมีรายละเอียดต่างๆ น่าสนใจ ท่านที่สนใจศึกษารายละเอียดได้ที่ http://www.facebook.com/safety นอกจากนี้ยังมีเอกสารจากนักเขียนเพิ่มเติมหลายท่าน ดังนี้ A Guide to Facebook Security For Young Adults, Parents, and Educators โดย A Linda McCarthy, Keith Watson, and Denise...
STKS ได้จัดทำคู่มือคู่มือการเตรียมสื่อดิจิทัลที่มีคุณภาพอันเป็นคู่ืมือที่นำเสนอแนวปฏิบัติเพื่อกำหนดข้อกำหนดการพัฒนาสื่อดิจิทัลที่มีคุณภาพขององค์กร โดยการประยุกต์ใช้ซอฟต์แวร์หลากหลายที่คุ้นเคย เ่ช่น Microsoft Office, OpenOffice.org, PDF Tools รวมทั้งหนังสือคู่มือการบริหารจัดการบรรณานุกรมด้วย Zetoro & OpenOffice.org Writer ซึ่งเป็นคู่มือแนะนำการบริหารจัดการรายการอ้างอิง บรรณานุกรมด้วยซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สในกลุ่ม Reference Manager อย่าง Zetoro ที่สามารถทำงานร่วมกับเอกสารที่สร้างด้วย OpenOffice.org Writer ได้เป็นอย่างดี (รวมถึง Microsoft Office Word)
ปัจจุบันมีการพูดถึงคำว่า IR หรือ Institutional Repository กันมาก โดยเฉพาะสถาบันอุดมศึกษา ที่ต้องการพัฒนา IR ของสถาบัน แต่กลับพบว่าข้อมูลที่นำเข้ามีลักษณะที่แตกต่างไปจากนิยามของ IR อย่างชัดเจน ดังนั้นเพื่อให้เกิดควาามเข้าใจที่ถูกต้องและเหมาะสมตามหลักวิชาการ เสนอใช้คำว่า IR ควบคู่กับ Digital Collections เพื่อให้เป็นภาพที่ชัด กว้าง และครอบคลุมกับสื่อในทุกๆ รูปแบบ ทุกลักษณะงาน โดย IR จะเน้นการพัฒนา Digital Collection ที่เกิดจากผลการดำเนินงานของบุคลากรในองค์กร ในขณะที่ Digital Collection กว้างกว่า...
จากข้อกำหนดการพัฒนาสื่อดิจิทัลที่มีคุณภาพที่ STKS จัดทำและเผยแพร่ในลักษณะคำแนะนำเชิงนโยบาย เอกสารเล่มนี้ขอนำเสนอการใช้งานอย่างเป็นรูปธรรม โดยครอบคลุมทั้ง MS Office, OpenOffice.org, Acrobat Professional และ XnView Standardization for Digital Media – How to View more documents from Boonlert Aroonpiboon
You must be logged in to post a comment.