ทักษะด้านไอทีต่อไปนี้จำเป็นต่อบรรณารักษ์ยุคใหม่หรือไม่???
คุณคิดว่าทักษะด้านไอทีต่อไปนี้ จำเป็นต่อการทำงานสายบรรณารักษ์ในยุคสังคมดิจิทัลอย่างที่เป็นอยู่ตอนนี้ หรือไม่ ผมคงไม่ฟันธงลงไปโดยขอนำเสนอเฉพาะประเด็นเพื่อร่วมกันแสดงความคิดเห็นกันครับ
ทักษะเกี่ยวกับระบบคอมพิวเตอร์
- มีความรู้เกี่ยวกับระบบคอมพิวเตอร์พื้นฐาน ทั้งฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ กระบวนการทำงาน บุคลากรที่เกี่ยวข้องกับระบบคอมพิวเตอร์ รู้จักอุปกรณ์คอมพิวเตอร์พื้นฐาน โดยเฉพาะอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ที่จำเป็นต่อการให้บริการผู้ใช้ และการใช้งานในห้องสมุด
- มีความรู้เกี่ยวกับระบบปฏิบัติการที่จำเป็น และมีการใช้งานในห้องสมุด โดยเฉพาะ Microsoft Windows ทั้งนี้อาจจะครอบคลุมถึง Linux และ Mac OS ด้วยตามลักษณะเฉพาะของห้องสมุด
- มีความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยีสื่อสาร ทั้งแบบมีสายและไร้สาย โดยเฉพาะอุปกรณ์ยุคใหม่ตามสมัยนิยม เช่น Smart Phone, Tablet
ทักษะเกี่ยวกับซอฟต์แวร์ชุดสำนักงาน
- มีความรู้เกี่ยวกับซอฟต์แวร์ชุดสำนักงาน ทั้งที่เป็นซอฟต์แวร์ที่นิยมอย่าง Microsoft Office หรือรวมถึง OpenOffice.org ตั้งแต่ความสามารถของโปรแกรมในชุดซอฟต์แวร์ จุดเด่น จุดด้อย
- มีความสามารถติดตั้งและเรียกใช้งานโปรแกรมได้
- ความสามารถในการสร้างเอกสาร ทำงานกับเอกสารต่างๆ ได้
- ความสามารถสร้างสื่อนำเสนอ
- ความสามารถการใช้โปรแกรมที่เกี่ยวข้องกับการคำนวณ สถิติเบื้องต้น และสามารถประมวลผลข้อมูลเบื้องต้นได้
ทักษะเกี่ยวกับซอฟต์แวร์ระบบที่เกี่ยวข้องกับการบริการของห้องสมุด
- มีความรู้ถึงความแตกต่างของระบบห้องสมุดอัตโนมัติ ระบบห้องสมุดอัตโนมัติแบบบูรณาการ ระบบห้องสมุดดิจิทัล ระบบห้องสมุดเสมือน คลังเอกสารดิจิทัล ระบบบริการความรู้ดิจิทัล และอื่นๆ
- มีความรู้ในการเลือกซื้อ จัดหา พัฒนาระบบห้องสมุดรูปแบบต่างๆ
- มีความรู้เกี่ยวกับการลงรายการที่ถูกต้อง เพื่อการให้บริการที่เหมาะสม และรองรับเทคโนโลยีสมัยๆ ที่ห้องสมุดจำเป็นต้องมี ไม่ว่าจะเป็น Open Search, OpenURL, Harvesting
- มีความรู้เกี่ยวกับสื่อดิจิทัล การจัดเตรียม การจัดหา การบริหารจัดการสื่อดิจิทัลเพื่อการใช้งานที่เหมาะสม การเก็บรักษาที่ยั่งยืน และการนำมาใช้ได้ตรงตามความต้องการ
นอกจากความรู้และทักษะที่นำเสนอข้างต้น ยังมีทักษะอื่นๆ อีกหลายทักษะที่ควรให้ความสนใจ และปรับใช้งานตามภาระงานของห้องสมุดแต่ละแห่ง ได้แก่
- ทักษณะการใช้งาน และสืบค้นสารสนเทศ ความรู้จากเครือข่ายอินเทอร์เน็ต
- ทักษะการออกแบบพัฒนาเว็บไซต์ที่ตรงต่อความต้องการของผู้ใช้
- ทักษะการเขียนโปรแกรม ปรับปรุงแ้ก้ไขโปรแกรมทั้งด้วย Programming Language และ Markup Language
- ทักษะการใช้งาน สื่อสาร และบริหารจัดการอีเมล
- ทักษะการใช้อุปกรณ์เชื่อมต่อดิจิทัล ทั้งกล้องถ่ายภาพดิจิทัล สแกนเนอร์
- ทักษะการจัดการลิขสิทธิ์ สัญญาอนุญาต
- ทักษะด้านระบบเครือข่าย และรักษาความปลอดภัย
- ทักษะการเขียนและการสื่อสาร
- ทักษะการวิเคราะห์ ประมวลผลและรายงานผลข้อมูล
ทักษะแต่ละรายการ ทางห้องสมุดได้มีระบบถ่ายทอดความรู้ที่เหมาะสมให้กับบุคลากรห้องสมุดแล้วหรือไม่ อย่างไร และ/หรือมีการจัดเป็นหลักสูตรการเรียนการสอนที่เหมาะสมหรือไม่ในสาขาวิชาที่เกี่ยวข้อง คงเป็นประเด็นที่ผู้เกี่ยวข้องคงต้องพิจารณาและเลือกดำเนินการให้เหมาะสมต่อไป
สำหรับ STKS แล้วเกือบทุกทักษะจำเป็นมาก และบุคลากรทุกคนต้องศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมให้กับตนเองอย่างสม่ำเสมอ เนื่องจากภาระงานของบรรณารักษ์ของ STKS ไม่ได้ทำหน้าที่เหมือนกับบรรณารักษ์หลายๆ ที่ โดยหน้าที่ที่บรรณารักษ์ของ STKS ต้องมีเพิ่มได้แก่
- สามารถเขียนผลงานวิชาการ … ทักษะการเขียนจึงจำเป็นต้องพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
- สามารถนำเสนอผลงานวิชาโดยเฉพาะด้าน ICT และ S&T จากแหล่งความรู้ต่างๆ ทั้งในและต่างประเทศไทย เผยแพร่ผ่านสื่อต่างๆ ได้ โดยเฉพาะ Blog, Web … ทักษะการสืบค้นสารสนเทศ องค์ความรู้ การประเมินคุณค่า การเขียน และนำเสนอจึงเป็นต้องนำมาพัฒนาบุคลากรเช่นกัน
- สามารถจัดทำสารสนเทศวิเคราะห์ (Bibliometric) ได้ … ทักษะการใช้งานฐานข้อมูลออนไลน์ การสืบค้นสารสนเทศ การวิเคราะห์ ประเมินผลด้วยเทคโนโลยี Data Mining การตีความและเรียบเรียงองค์ความรู้ใหม่ จึงจำเป็นอย่างยิ่ง
- สามารถเป็นวิทยากรถ่ายทอดความรู้ของ STKS ต่อบุคลากรทั้งของ สวทช. และอื่นๆ ได้ … ทักษะการสื่อสาร การใช้งานเทคโนโลยีสมัยใหม่จึงต้องนำมาปรับใช้อย่างต่อเนื่อง
แหล่งข้อมูล
- บทความนี้เกิดขึ้นจากการจุดประกายขณะที่อ่านบทความเรื่อง Tech Skills for New Librarians & Me (seeking advice) จากเว็บไซต์ http://www.bohyunkim.net/blog/archives/1319
