h-index

ค่า h-index คือ ตัวเลขที่แสดง จำนวนผลงานวิจัยที่มีจำนวนครั้งของการได้รับการอ้างอิง เท่ากับหรือมากกว่า จำนวนผลงานวิจัยนั้นๆ เช่น นักวิจัย A ได้รับค่า h-index = 10 หมายความว่า นักวิจัย A มีผลงานวิจัยตีพิมพ์จำนวน 10 เรื่อง (จากจำนวนผลงานวิจัยตีพิมพ์ทั้งหมด) โดยทุกๆ ผลงานนั้น ได้รับการอ้างอิงอย่างน้อย 10 ครั้งหรือ มากกว่า โดยค่า h-index ประกอบด้วย 2 ค่า คือ จำนวนการอ้างอิงถึงผลงานวิจัย (Citations) และจำนวนผลงานวิจัยที่มีการตีพิมพ์ในวารสารต่างๆ (Number of Publications)

การดูค่า h-index จำเป็นต้องใช้เครื่องมือเช่น Scopus ซึ่งระบบจะแสดงจำนวนผลงานวิจัยตีพิมพ์ทั้งหมด โดยเรียงลำดับด้วยจำนวนของการได้รับการอ้างอิงจากมากไปหาน้อย ดังตัวอย่างข้อมูลของ ศ.เกียรติคุณ ดร.ยงยุทธ ยุทธวงศ์ ซึ่งมีผลงานวิจัยตีพิมพ์ทั้งหมด 168 รายการ (ผลงานวิจัยตีพิมพ์ระหว่างปี 1971 – ปี 2019)

จากข้อมูลให้พิจารณารายรายการดังนี้ “จำนวนการอ้างอิงเท่ากับหรือมากกว่าลำดับที่ผลงาน”

เมื่อเลื่อนมาดูจำนวนการอ้างอิงคอลัมน์ขวาสุด จะพบว่ารายการที่ 38 มีจำนวนการอ้างอิง 38 ซึ่งเท่ากับลำดับที่ผลงาน ขณะที่รายการที่ 39 มีจำนวนการอ้างอิง 37 ซึ่งน้อยกว่าลำดับที่ผลงาน

กรณีนี้แสดงว่า ศ.เกียรติคุณ ดร.ยงยุทธ ยุทธวงศ์ มีผลงาน 38 ผลงานที่ทุกๆ ผลงานมีการอ้างอิงเท่ากับหรือมากกว่า 38 ครั้ง

h-index, highly-cited index หรือ Hirsch index ตั้งชื่อตามชื่อศาสตราจารย์ Jorge Hirsch ผู้พัฒนาดัชนีนี้ในปี ค.ศ. 2005 โดยตีพิมพ์ในผลงาน An index to quantify an individual’s scientific research output ซึ่งมีแนวคิดว่าเราไม่ควรประเมินนักวิจัยโดยดูค่า impact factor ของวารสารที่ตีพิมพ์เพียงอย่างเดียว แต่ควรให้ความสำคัญกับจำนวนการอ้างอิงบทความวิจัยโดยตรงมากกว่า

“How does one quantify the cumulative impact and relevance of an individual’s scientific research output?