Word ได้เพิ่มความสามารถการทำงานเอกสารวิชาการ เช่น วิทยานิพนธ์ รายงานให้สะดวกมากขึ้น โดยการเพิ่มฟังก์ชันใส่รายการอ้างอิงพร้อมจัดทำรายการบรรณานุกรมท้ายเล่มรูปแบบมาตรฐาน อย่าง APA, MLA, Chicago และอื่นๆ การทำงานเริ่มต้นด้วยการเตรียมเนื้อหาวิชาการ ดังตัวอย่าง
เริ่มต้นกับการบริหารจัดการการอ้างอิงทางวิชาการด้วย EndNote 20 This is an embedded Microsoft Office presentation, powered by Office.
คดีพิพาทที่น่าสนใจเกี่ยวกับผลงานทางวิชาการที่ “อ้างอิง” ไม่ถูกต้องถือเป็นการ “ลอกเลียน” การอ้างอิงเพื่อให้เป็นผลงานที่มีคุณภาพดีและเป็นไปตามมาตรฐานต้องมีการอ้างอิงตามหลักสากลทั่วไปซึ่งมี 3 วิธีได้แก่ เชิงอรรถ Quotation และบรรณานุกรม และต้องจัดทําให้ครบทุกวิธี ซึ่งการจัดทําอ้างอิงโดยไม่ถูกต้องหรือไม่ครบถ้วนนอกจากจะถือเป็นการลอกเลียนผลงานทางวิชาการของผู้อื่นแล้ว ยังอาจส่งผลกระทบต่อการเสนอผลงานทางวิชาการเพื่อการพิจารณาเลื่อนตําแหน่งในคราวต่อๆ ไป และยังอาจถูกลงโทษทางวินัยเพราะเป็นการกระทําที่ ขาดจริยธรรม ไม่เหมาะสม หรือส่อเจตนาทุจริตในทางวิชาการในกรณีที่หน่วยงานนั้นๆ ได้มีระเบียบหลักเกณฑ์หรือวิธีการปฏิบัติเกี่ยวกับการเสนอผลงานทางวิชาการไว้อีกด้วย
ค่า h-index คือ ตัวเลขที่แสดง จำนวนผลงานวิจัยที่มีจำนวนครั้งของการได้รับการอ้างอิง เท่ากับหรือมากกว่า จำนวนผลงานวิจัยนั้นๆ เช่น นักวิจัย A ได้รับค่า h-index = 10 หมายความว่า นักวิจัย A มีผลงานวิจัยตีพิมพ์จำนวน 10 เรื่อง (จากจำนวนผลงานวิจัยตีพิมพ์ทั้งหมด) โดยทุกๆ ผลงานนั้น ได้รับการอ้างอิงอย่างน้อย 10 ครั้งหรือ มากกว่า โดยค่า h-index ประกอบด้วย 2 ค่า คือ จำนวนการอ้างอิงถึงผลงานวิจัย...
หัวข้อสัมมนาในงานสัมมนาวิชาการ ETD 2018 Taiwan – Beyond the Boundaries of Rims and Oceans : Globalizing Knowledge with ETDs อีกหัวข้อที่น่าสนใจ คือ Digital Curation for ETDs โดย Professor Hao-Ren Ke ผู้อำนวยการห้องสมุด National Taiwan Normal University (NINU) Professor...
ชุมชนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีโลก ได้พึ่งพาสิ่งพิมพ์วิชาการโดยเฉพาะวารสารวิชาการ (Scholarly Journal) ให้เป็นแหล่งตีพิมพ์ผลงานเพื่อเผยแพร่ โดยมีการนำเสนอความคิดใหม่ การทดลองใหม่ การค้นพบความรู้ใหม่ หรืออื่นๆ ได้ก่อให้เกิดความเจริญก้าวหน้าในสาขาวิทยาศาสตร์ทั่วโลก วารสารวิชาการส่วนใหญ่มีขนวนการ peer review และเมื่อพูดถึงวารสารวิชาการที่ทรงอิทธิพลมากที่สุด (most influential journals) นักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกต่างพูดทันทีถึงค่า Impact Factor (IF) ที่ตีพิมพ์ในบริการชื่อ Journal Citation Report, JCR ของบริษัท ISI Thomson Reuters เป็นบริการที่มีมาอย่างยาวนานกว่า 50 ปี ค่า...
คุณชาตรี วงศ์แก้ว นักวิจัยจากศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย – TCI: Thailand Citation Index ได้ติดต่อมาเพื่อขอความรู้ในประเด็นแนวทางการพัฒนาปรับปรุงระบบเว็บและฐานข้อมูลของ TCI ประเด็นหลักๆ คือศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ได้ดำเนินการจัดทำระบบฐานข้อมูลดัชนีการอ้างอิงวารสารไทยมาครบ 10 ปี รวมทั้งกำลังดำเนินการพัฒนาฐานข้อมูลดัชนีการอ้างอิงวารสารอาเซียน แต่การทำงานของระบบโดยเฉพาะการนำเข้าข้อมูลยังเป็นระบบพิมพ์มือ ซึ่งผู้ที่เกี่ยวข้องทุกส่วนของศูนย์ฯ ต้องการให้มีการปรับปรุงกระบวนการนำเข้า การทำงานของฐานข้อมูลดัชนีการอ้างอิงวารสารไทยและอาเซียน หน่วยงานที่ทำหน้าที่เป็นกองบรรณาธิการวารสารในประเทศไทย ส่งข้อมูลวารสาร เช่น ชื่อวารสาร สาขาที่เกี่ยวข้อง หน่วยงานที่รับผิดชอบ สังกัด กองบรรณาธิการ ISSN ข้อมูลและรูปแบบการเผยแพร่ ให้ TCI เพื่อทีมงานของ TCI...
“โครงการพัฒนาคลังความรู้ดิจิทัล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์” เพื่อร่วมกันจัดเก็บและบันทึกข้อมูลองค์ความรู้ซึ่งเป็นผลงานสร้างสรรค์ของมหาวิทยาลัยที่สั่งสมมาเป็นเวลา ๗๒ ปี ให้ได้รับการเก็บรักษาและสามารถให้บริการอย่างเป็นระบบในรูปดิจิทัลตามมาตรฐานสากล เพื่อการสร้างฐานความรู้ที่เข้มแข็งของมหาวิทยาลัย และเพื่อการใช้ประโยชน์ทั้งในเชิงการอ้างอิงทางวิชาการ ตลอดจนการเผยแพร่สู่สังคม ได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยเป็นการดำเนินงานร่วมกันของทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในทุกวิทยาเขต http://kukr.lib.ku.ac.th/ku_frontend/kukr/index
ณ วันนี้ที่การทำรายการบรรณานุกรมของเอกสารวิชาการ เอกสารวิจัยต่างก็จัดพิมพ์ด้วยโปรแกรมงานพิมพ์คอมพิวเตอร์ รวมทั้งหลายๆ ท่านได้ใช้ความสามารถของเครื่องมือจัดการบรรณานุกรม – Reference Manager Software กลับพบว่าหลายหน่วยงาน หลายสถาบันยังคงกำหนดแนวปฏิบัติการเขียนบรรณานุกรมบนฐานเครื่องพิมพ์ดีดอยู่คงเดิม โดยไม่ได้ปรับเปลี่ยนให้เหมาะสมกับแนวทางการสร้างสรรค์ผลงานที่เปลี่ยนไป ดังเช่น จากภาพจะพบว่า แบบแผนและหลักเกณฑ์ ยังกำหนดให้เคาะ ไม่ว่าจะเป็นการเคาะหลังจุด หรือการเคาะย่อหน้าในบรรทัดที่ 2 (จากภาพคือ 8 เคาะ)
Title ชื่อเรื่อง (A name given to the resource) กำหนดด้วยชื่อที่สื่อความหมายชัดเจน ไม่ยาวมาก เช่น “สไลด์” หรือ “เอกสารประกอบการบรรยาย” Subject หัวเรื่อง หรือหมวดหมู่ (The topic of the resource) แนะนำให้เลือกใช้คำจากศัพท์ควบคุม (controlled vocabulary) หรือคำจากหมวดหมู่ที่เป็นทางการ เช่น “การศึกษา” หรือ “ห้องสมุด” Description คำอธิบายเกี่ยวกับ Collection (An...
บ่อยครั้งที่พบว่าหน่วยงานที่สนใจพัฒนา eLearning ให้ความใส่ใจกับ “การได้มีระบบ” มากกว่า “บทเรียน” ทั้งๆ ที่เทียบจะไม่ได้ใช้ความสามารถของระบบได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ การพัฒนาบทเรียนเป็นสิ่งที่ละเลย และหรือแทบจะไม่ใส่ใจ ทำได้เพียงการนำบทเรียน สื่อเดิมๆ ในรูปแบบ Word, PowerPoint มาโยนเข้าไประบบ eLearning แล้วก็บอกว่าได้ทำบทเรียน eLeraning แล้ว นับเป็นความคิดที่แทบจะผิดหลักการการออกแบบพัฒนาบทเรียนเป็นอย่างมาก (แต่ก็ทำกันเป็นล่ำเป็นสัน) ไม่รวมว่าเนื้อหา ภาพ และสื่อประกอบมีความเสี่ยงที่จะละเมิดประเด็นทรัพย์สินทางปัญญา ไม่มีการอ้างอิงตามหลักวิชาการ ถึงเวลาแล้วที่นักวิชาการการศึกษา นักวิชาการด้าน eLearning ควรใส่ใจกับปัญหานี้อย่างจริงจัง และส่งเสริมให้พัฒนาบทเรียน eLearning ที่ดี มีคุณภาพ...
Google Scholar บริการหนึ่งของ Google ที่ช่วยในการค้นหาผลงานเขียน ผลงานทางวิชาการโดยระบุได้ทั้งชื่อ คำค้น สาขาวิชา ระบบจะสืบค้นจากแหล่งข้อมูลต่างๆ มากมายได้จากช่องค้นเพียงจุดเดียว ซึ่งผลลัพธ์จะประกอบด้วยบทความ peer-reviewed วิทยานิพนธ์ หนังสือ บทคัดย่อ และบทความจากสำนักพิมพ์ทางวิชาการ แวดวงวิชาชีพที่เก็บร่างบทความ มหาวิทยาลัย และองค์กรด้านการศึกษาอื่นๆ Google Scholar ยังช่วยจำแนกบทความของนักวิจัย โดยวัดน้ำหนักจากข้อความทั้งหมดของแต่ละบทความ ผู้เขียน สิ่งตีพิมพ์ที่บทความนั้นปรากฏ และความถี่ที่มีการอ้างอิงบทความนั้นในงานเขียนทางวิชาการอื่น
เครื่องมือช่วยจัดการบรรณานุกรม (Reference & Bibliography Management Software) ที่ทำงานกับ Androids Devices ตัวหนึ่งที่ได้แนะนำไปก่อนหน้าคือ EasyBib ซึ่งเครื่องมือในกลุ่มนี้มีให้เลือกอีกหลายตัว เช่น Cite This ที่จะแนะนำในครั้งนี้ Cite This มีจุดเด่นที่สนับสนุนการนำเข้าข้อมูลบรรณานุกรมถึง 4 วิธี ดังนี้ ดังภาพข้างต้นได้เลือกวิธีการนำเข้าแบบ Scan Barcode ซึ่งเมื่อนำกล้องถ่ายภาพไปถ่าย Barcode ของหนังสือ โปรแกรมจะตรวจสอบข้อมูลและดึงมาแสดงผลอัตโนมัติ พร้อมปกหนังสือ (หากมี)
WebOPAC มาตรฐานที่มีให้บริการในห้องสมุดต่างๆ โดยเฉพาะระดับอุดมศึกษา สามารถส่งออกรายการบรรณานุกรมของทรัพยากรสารสนเทศที่จัดเก็บสู่ Zotero ได้สะดวกเพียงผู้ใช้งานเข้าสู่ WebOPAC ด้วย Firefox ที่ติดตั้ง Zotero สืบค้นรายการทรัพยากรสารสนเทศที่ต้องการ ตัวอย่างผลลัพธ์การสืบค้นผ่าน WebOPAC ของสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ซอฟต์แวร์บริหารจัดการบรรณานุกรม (bibliographic management software หรือ citation management software หรือ Reference management software) เป็นซอฟต์แวร์ที่ออกแบบมาเพื่อให้นักศึกษา นักเขียน นักวิชาการ จัดเก็บและใช้งานข้อมูลบรรณานุกรมที่ได้จากการสืบค้นจากแหล่งทรัพยากรสารสนเทศต่างๆ เช่น WebOPAC ฐานข้อมูลออนไลน์ เว็บไซต์ ทั้งโดยการนำเข้าโดยตรง (Manual) และแบบอัตโนมัติ ทั้งนี้ข้อมูลบรรณานุกรมที่ได้จากการสืบค้น เช่น ชื่อผู้แต่ง ชื่อบทความ ชื่อรายการ ปีที่ ฉบับที่ เลขหน้าจะถูกจัดเก็บไว้ในฐานข้อมูลของซอฟต์แวร์ดังกล่าว ข้อมูลบรรณานุกรมของทรัพยากรสารสนเทศต่างๆ จัดเก็บด้วยโปรแกรม JabRef
การรวบรวมบรรณานุกรมมีความสำคัญอย่างมากในกระบวนการเขียนรายงาน การจัดทำผลงานวิชาการ โดยจะเป็นกระบวนการที่สืบเนื่องจากศึกษาค้นคว้าแล้วมีการจดโน้ตบันทึกรายละเอียดสำคัญที่ได้จากการศึกษาค้นคว้า รวมทั้งการบันทึกรายการบรรณานุกรมของทรัพยากรสารสนเทศที่จดเป็นโน้ต ซึ่งจะถูกไปใช้ในการประกอบการเขียนรายงาน ผลงานวิชาการต่อไป ตัวอย่างการจดโน้ต : Benjamin, J. R. (2009). A Student’s Guide to History. Bedford/St. Martin’s.
การอ้างอิง เป็นสิ่งสำคัญของการทำเอกสารวิชาการ อันจะแสดงว่าเอกสารวิชาการนั้นมีคุณค่ามากน้อยเพียงใด อีกทั้งแสดงให้เห็นว่านักวิวิจัย นักวิชาการ นักศึกษาได้ให้ความสำคัญกับแหล่งข้อมูลที่มา และให้เครดิตเจ้าของผลงานวิชาการที่ตนนำมาอ้างอิงหรือไม่ แม้นว่าในปัจจุีับันจะมีเครื่องมือช่วยจัดการการอ้างอิง (Reference Manager) เช่น EndNote หรือ Zotero แต่การทำอ้างอิงก็ยังเป็นไปในลักษณะใช้มือทำ คือ กรณีอ้างอิงหนังสือ ผู้อ้างอิงก็จะต้องพิมพ์ข้อมูลบรรณานุกรมของหนังสือเล่มนั้นลงไปโปรแกรม Word ณ ตำแหน่งที่ต้องการอ้างอิง และจะต้องรวบรวมรายการอ้างอิงทั้งเล่มมาทำรายการบรรณานุกรมซ้ำอีกครั้ง ซึ่งเป็นเรื่องที่เสียเวลามาก อีกทั้งรูปแบบการอ้างอิง และรูปแบบรายการบรรณานุกรมก็อาจจะแตกต่างไปตามสถาบัน หรือหน่วยงานที่รับผลงานวิชาการนั้น ทำให้นักวิจัย นักวิชาการ นักศึกษาทำรายการอ้างอิงไม่ครบถ้วน หรือไม่ตรงตามรูปแบบที่สถาบันนั้นๆ กำหนด การทำรายการอ้างอิงแบบมือนี้่ยังรวมถึงการทำอ้างอิงบทความจากสื่อดิจิทัล หรือแม้นแต่จากเว็บไซต์ ซึ่งทำให้การอ้างอิงเป็นเรื่องยุ่งยาก...
เหตุใดในการเขียนผลงาน การทำรายงาน การทำโครงการ หรือการเผยแพร่ข้อมูลจึงต้องมีการอ้างอิงที่มา อธิบายได้ง่ายๆ โดยยึดจากหลักกฎหมาย ได้แก่ พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. ๒๕๓๗ ดังนี้ ข้อยกเว้นการละเมิดลิขสิทธิ์ มาตรา ๓๒ การกระทำแก่งานอันมีลิขสิทธิ์ของบุคคลอื่นตามพระราชบัญญัตินี้ หากไม่ขัดต่อการแสวงหาประโยชน์จากงานอันมีลิขสิทธิ์ตามปกติของเจ้าของลิขสิทธิ์และไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิอันชอบด้วยกฎหมายของเจ้าของลิขสิทธิ์เกินสมควร มิให้ถือว่าเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ ภายใต้บังคับบทบัญญัติในวรรคหนึ่ง การกระทำอย่างใดอย่างหนึ่งแก่งานอันมีลิขสิทธิ์ตามวรรคหนึ่ง มิให้ถือว่าเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ ถ้าได้กระทำดังต่อไปนี้ (๑) วิจัยหรือศึกษางานนั้น อันมิใช่การกระทำเพื่อหากำไร (๒) ใช้เพื่อประโยชน์ของตนเอง หรือเพื่อประโยชน์ของตนเองและบุคคลอื่นในครอบครัวหรือญาติสนิท (๓) ติชม วิจารณ์ หรือแนะนำผลงานโดยมีการรับรู้ถึงความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในงานนั้น (๔) เสนอรายงานข่าวทางสื่อสารมวลชนโดยมีการรับรู้ถึงความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในงานนั้น (๕) ทำซ้ำ...
เอกสารงานพิมพ์ที่สร้างด้วยซอฟต์แวร์ประมวลผลคำ เช่น Microsoft Word, OpenOffice.org Writer รวมถึงซอฟต์แวร์จัดการงานพิมพ์ (DTP: Desktop Publishing) นับเป็นสื่อดิจิทัลแต่กำเนิด (Born Digital Media) ซึ่งมีคุณภาพในตัวสูงมาก หากมีการสร้าง จัดเก็บ บริหารจัดการที่มีคุณภาพตั้งแต่ขั้นตอนแรก ย่อมทำให้การแลกเปลี่ยนข้อมูล การเชื่อมโยงข้อมูล และการใช้งานต่อในรูปแบบต่างๆ เช่น การแปลงเป็นเอกสาร PDF การนำเข้าระบบห้องสมุดดิจิทัลย่อมทำให้ลดขั้นตอนต่างๆ ได้ ในการสร้างเอกสารงานพิมพ์ให้มีคุณภาพควรพิจารณาข้อกำหนดการสร้างเอกสารงานพิมพ์ที่มีคุณภาพ ดังนี้
เว็บไซต์ Flickr.com เป็นชุมชนเว็บสำหรับผู้นิยมเผยแพร่ภาพถ่ายที่มีสมาชิกจำนวนมากร่วมกันนำผลงานภาพของตนเองมาจัดเก็บเผยแพร่ โดยภาพที่นำเสนอและเผยแพร่มีการประกาศสัญญาอนุญาตที่ชัดเจน (ขึ้นอยู่กับความรู้ของสมาชิก) ดังนั้น Flickr.com จึงยังเป็นแหล่งค้นหาภาพเพื่อประกอบการใช้งานอีกด้วย
You must be logged in to post a comment.