ชั้น 1 ของอาคารสุขภาพแห่งชาติ ภายในพื้นที่กระทรวงสาธารณสุข เป็นที่ตั้งของห้องสมุด 100 ปี เสม พริ้งพวงแก้ว ดำเนินงานภายใต้การสนับสนุนของสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช) และสถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน) (สรพ.) ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางข้อมูลระบบสุขภาพ โดยรวบรวมทรัพยากรสารสนเทศที่มาจาก 3 หน่วยงาน ข้างต้น
ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ ALIST มีจุดกำเนิดมาจากแนวคิดในการพัฒนาระบบห้องสมุดอัตโนมัติขึ้นมา ใช้งานเองเพื่อทดแทนระบบห้องสมุดอัตโนมัติ DYNIX โดยมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ระบบห้องสมุดอัตโนมัตินี้ได้รวมส่วนงานสำคัญสำหรับใช้งานภายในห้องสมุด 6 ส่วนงาน ดังนี้ ส่วนงานจัดหาทรัพยากรสารสนเทศ (Acquisition Module) ส่วนงานจัดทำรายการสืบค้น (Cataloging Module) ส่วนงานให้บริการยืม-คืน (Circulation Module) ส่วนงานวารสารและสิ่งพิมพ์ต่อเนื่อง (Serials Control Module) ส่วนงานการสืบค้นทรัพยากรสารสนเทศผ่านเว็บ (Web OPAC) ส่วนงานผู้ดูแลระบบ (System Administrator Module)
โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล หมายถึง โครงสร้างพื้นฐานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT) โทรคมนาคม (Telecommunication) และการแพร่ภาพกระจายเสียง (Broadcast) รวมทั้งการหลอมรวมของเทคโนโลยี (Convergence) ทั้งสามด้านที่เป็นนวัตกรรมใหม่ในการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม นิยามแนวคิดเศรษฐกิจดิจิทัลเพื่อสังคม คือ ระบบเศรษฐกิจและสังคมที่มี การติดต่อสื่อสาร การผลิต การอุปโภคบริโภค การใช้สอยการจำหน่ายจ่ายแจก การพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ การทำธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ การคมนาคมขนส่ง การโลจิสติกส์ การศึกษา การเกษตรกรรม การอุตสาหกรรม การสาธารณสุข การเงินการลงทุน การภาษีอากรการบริหารจัดการข้อมูลและเนื้อหา หรือกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมอื่นใด หรือการใดๆ ที่มีกระบวนการหรือการดำเนินงานทางดิจิทัลหรือทางอิเล็กทรอนิกส์ ทั้งในกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ กิจการวิทยุคมนาคม กิจการโทรคมนาคม...
ปัจจุบันข้อมูลข่าวสารหรือสารนิเทศนับว่ามีความสำคัญต่อการพัฒนาในทุกๆ ด้าน เป็นกำลังสำคัญในการผลักดันสังคมโลกาภิวัฒน์ โดยเฉพาะการวิจัยและพัฒนาด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซึ่งต้องอาศัยความรู้ที่ได้จากการศึกษา ค้นคว้า ทดลอง อย่างกว้างขวางและไม่มีที่สิ้นสุด ผลงานต่างๆ จะถูกตีพิมพ์เผยแพร่ในเอกสารหลากหลายชนิด และมีจำนวนมากมายมหาศาล ดังนั้นผู้ที่สามารถสืบเสาะแสวงหาสารนิเทศได้มากและตรงตามจุดประสงค์ย่อมมีโอกาสในการตัดสินใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ ห้องสมุดเป็นแหล่งรวมองค์ความรู้ ทรัพยากรสารสนเทศที่หลากหลาย หลากรูปแบบ ที่สามารถรองรับความต้องการของทุกคน ไม่ว่าจะเพื่อการเรียนรู้ การศึกษา การอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม การพัฒนาทุนทางปัญหาและการมีชีวิตที่สดใสในสังคม แต่เนื่องจากความหลากหลายขององค์ความรู้ ทรัพยากรสารสนเทศ ดังนั้นห้องสมุดจึงต้องมีการปรับเปลี่ยนบทบาทการให้บริการจากการรอคอยผู้ใช้บริการ มาเป็นการดึงความรู้สู่ผู้ใช้บริการ อันจะเป็นการสร้างความพึงพอใจสูงสุดจากการให้บริการ กระบวนการดึงความรู้จากห้องสมุดเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้ใช้บริการ จะต้องตรงกับความต้องการของผู้ใช้บริการ เทคโนโลยี และกระบวนการถ่ายทอดความรู้ที่เหมาะสม เช่น สามารถเข้าถึงจากที่ใดก็ได้ เวลาใดก็ได้ สารสนเทศดังกล่าวตอบสนองผู้ใช้มากกว่า 1...
คลังข้อมูลและสื่อดิจิทัล ศูนย์นมแม่แห่งประเทศไทย (Thai Breastfeeding Center: Digital Repository) เป็นอีกหนึ่งคลังเอกสารดิจิทัลที่นำ DSpace มาพัฒนาและปรับแต่งหน้าเว็บได้สวยงามมาก โดยเป็นแหล่งรวบรวมและเผยแพร่ทรัพยากรสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ (Breastfeeding) ซึ่งจัดทำและเผยแพร่ภายใต้โครงการสายใยรักแห่งครอบครัว ด้วยการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เพื่อส่งเสริมและเผยแพร่ความรู้เรื่องการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ที่ถูกต้องแก่ประชาชนทั่วไป สามารถเข้าสืบค้นและดาวน์โหลดเอกสารได้ที่ http://breastfeedinglib.saiyairak.com/ เนื้อหามีทั้งเอกสารเผยแพร่และสื่อมัลติมีเดีย สามารถเข้าไปสืบค้น เรียกดูออนไลน์ หรือดาวน์โหลดได้ทันทีโดยไม่ต้องเป็นสมาชิก
อีกหนึ่งในความภาคภูมิใจคือ การได้รับมอบหมายจากผู้ใหญ่ของ สวทช. ให้ดำเนินการโครงการถ่ายสำเนาอิเล็กทรอนิกส์หนังสือหายากจากประเทศสหภาพพม่า ตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี โดยโครงการนี้เป็นอีกโครงการที่ดำเนินการในปีงบประมาณ 2552 – 2554 สืบเนื่องจากที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีพระราชกระแสรับสั่งกับ ศ.ดร.ไพรัช ธัชยพงษ์และ พลเอกวาภิรมย์ มนัสรังษี รองสมุหราชองครักษ์ เมื่อครั้งที่เข้าเฝ้าและรับเสด็จ ณ ร.ร. ปิยชาติพัฒนา (ในพระบรมราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี) จังหวัดนครนายก เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2552 ถึงความเป็นไปได้ที่จะถ่ายสำเนาอิเล็กทรอนิกส์หนังสือหายาก ในประเทศสหภาพพม่านั้น ศ.ดร.ไพรัช ธัชยพงษ์ จึงได้นำเรื่องมาปรึกษาหารือกับคณะทำงานของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ...
ประกาศทบวงมหาวิทยาลัย เรื่อง มาตรฐานห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา พ.ศ. 2544 มาตรฐานห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา พ.ศ. 2544 ฉบับนี้เป็นมาตรฐานฉบับที่ 2 ซึ่งได้จัดทำขึ้นเพื่อปรับปรุงแก้ไข มาตรฐานห้องสมุดมหาวิทยาลัย พ.ศ. 2529 เพื่อให้ทันสมัยและสอดคล้องกับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี โดยมุ่งหวังที่จะให้เป็นแนวทางสำหรับสถาบันอุดมศึกษาได้พัฒนาห้องสมุดของสถาบันให้ได้มาตรฐาน ตลอดจนมีประสิทธิภาพและคุณภาพยิ่งขึ้น มาตรฐานห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาฉบับนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 เพื่อให้เป็นการตอบสนองต่อการศึกษาเรียนรู้ด้วยตนเองและการศึกษาตลอดชีวิต และเป็นดัชนีบ่งชี้คุณภาพการศึกษาของสถาบันอุดมศึกษาให้ได้มาตรฐานในการประกันคุณภาพการศึกษา ทบวงมหาวิทยาลัยจึงกำหนดมาตรฐานห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษาไว้ดังนี้ 1) ประกาศนี้เรียกว่า “ประกาศทบวงมหาวิทยาลัย เรื่อง มาตรฐานห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา พ.ศ. 2544” 2) ให้ใช้ประกาศนี้ ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศ เป็นต้นไป...
WebOPAC มาตรฐานที่มีให้บริการในห้องสมุดต่างๆ โดยเฉพาะระดับอุดมศึกษา สามารถส่งออกรายการบรรณานุกรมของทรัพยากรสารสนเทศที่จัดเก็บสู่ Zotero ได้สะดวกเพียงผู้ใช้งานเข้าสู่ WebOPAC ด้วย Firefox ที่ติดตั้ง Zotero สืบค้นรายการทรัพยากรสารสนเทศที่ต้องการ ตัวอย่างผลลัพธ์การสืบค้นผ่าน WebOPAC ของสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ซอฟต์แวร์บริหารจัดการบรรณานุกรม (bibliographic management software หรือ citation management software หรือ Reference management software) เป็นซอฟต์แวร์ที่ออกแบบมาเพื่อให้นักศึกษา นักเขียน นักวิชาการ จัดเก็บและใช้งานข้อมูลบรรณานุกรมที่ได้จากการสืบค้นจากแหล่งทรัพยากรสารสนเทศต่างๆ เช่น WebOPAC ฐานข้อมูลออนไลน์ เว็บไซต์ ทั้งโดยการนำเข้าโดยตรง (Manual) และแบบอัตโนมัติ ทั้งนี้ข้อมูลบรรณานุกรมที่ได้จากการสืบค้น เช่น ชื่อผู้แต่ง ชื่อบทความ ชื่อรายการ ปีที่ ฉบับที่ เลขหน้าจะถูกจัดเก็บไว้ในฐานข้อมูลของซอฟต์แวร์ดังกล่าว ข้อมูลบรรณานุกรมของทรัพยากรสารสนเทศต่างๆ จัดเก็บด้วยโปรแกรม JabRef
ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้ศึกษาและรณรงค์การใช้งานฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2550 โดยเริ่มจากการศึกษาและนำมาประยุกต์ใช้ในหน่วยงาน จากนั้นจึงขยายผลในรูปขอบเครือข่ายความร่วมมือทั้งรูปแบบทางการ และไม่ทางการกับห้องสมุด สำนักหอสมุดระดับอุดมศึกษา ภาควิชา/สาขาวิชาบรรณารักษ์ สารสนเทศศึกษา และสารสนเทศศาสตร์ จนได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี อย่างเช่น สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้ปรับเว็บไซต์หน่วยงานด้วยซอฟต์แวร์ Joomla การนำโอเพนซอร์สซอฟต์แวร์ไปใช้เป็นเครื่องมือประกอบการเรียนการสอนภาคปฏิบัติในรายวิชาต่างๆ ทั้งระดับปริญญาตรี และปริญญาโท ตลอดทั้งได้เพิ่มรายวิชาโอเพนซอร์สลงในหลักสูตรของสาขาวิชาสารสนเทศศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และมหาวิทยาลัยบูรพา นอกจากนี้ยังได้มีการศึกษานำซอฟต์แวร์บริหารจัดการระบบห้องสมุดแบบบูรณาการ อย่าง Koha มาใช้งานใน สวทช. และให้บริการกับเครือข่ายวิทยาลัยสาธารณสุข ตลอดทั้งพัฒนาปรับปรุงความสามารถของโปรแกรมระบบห้องสมุดอัตโนมัติ OpenBiblio...
ได้รับโจทย์มาว่าต้องการเห็นภาพสถิติการยืมทรัพยากรสารสนเทศของห้องสมุดแบบตาราง Matrix ระหว่างสังกัด และหมวดทรัพยากรสารสนเทศในรูปแบบ Heat map ผสมลงไปด้วยดังภาพ ต้องทำอย่างไร ไม่ยากเลยครับ ใช้ความสามารถของ Pivot Table ต่อด้วย Conditional Formatting ก็เรียบร้อยแล้วครับ
ก่อนหน้านี้ประทับใจกับ WordPress เพราะมีให้เลือกใช้ทั้งแบบ Open Source และ Web Hosting … ตอนนี้เพิ่มด้วย Omeka ครับ เพราะมีให้เลือกทั้ง Open Source และ Web Hosting เช่นกัน ตัวอย่างเว็บคลังเอกสารดิจิทัลของผมที่พัฒนาด้วย Omeka.net เข้าถึงได้ที่ http://boonlert.omeka.net/ ระบบรองรับเอกสารหลากหลายฟอร์แมต สร้าง Collection / Item Type ได้ตามต้องการ … สนับสนุนภาษาไทย และฟรีด้วยครับ Omeka เป็นซอฟต์แวร์ที่ถูกออกแบบมาเพื่อรองรับการทำงานกับทรัพยากรสารสนเทศหลากหลายรูปแบบ จึงเหมาะสำหรับการประยุกต์ใช้เป็นคลังเอกสารดิจิทัล...
ไม่กี่ปีข้างต้นประเทศต่างๆ ในกลุ่มอาเซียนก็จะรวมกันเป็นหนึ่งเดียวตามกรอบ AEC หรือประชาคมอาเซียนตามข้อตกลง ส่งผลให้ทุกภาคส่วนในประเทศไทยให้ความสำคัญกับคำว่า “AEC : ASEAN Economic Community ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน” กันมากขึ้น มีการจัดกิจกรรมในรูปแบบต่างๆ เพื่อสร้างความเข้าใจในบริบทต่างๆ อันเกี่ยวข้องกับ AEC กันอย่างแพร่หลาย และสม่ำเสมอ ห้องสมุด อันเป็นองค์กรที่ทำหน้าที่ให้บริการด้านทรัพยากรสารสนเทศรูปแบบต่างๆ ช่วยเสริมสร้างภูมิปัญญาให้กับเด็ก เยาวชนอันเป็นกำลังสำคัญหลักของประเทศ ก็ย่อมหนีไม่พ้นบทบาทความเกี่ยวข้องกับอาเซียน โดยแต่ละห้องสมุดก็มีกิจกรรมที่อาจจะเหมือน หรือแตกต่างกันไปตามแต่ละสภาพของห้องสมุด อย่างไรก็ดีในประเด็นความเกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีสารสนเทศ และการสื่อสารหรือไอซีที ก็ย่อมเป็นอีกหนึ่งมิติที่เกี่ยวข้องด้วยเช่นกัน
ผลงานชิ้นหนึ่งที่น่าสนใจสำหรับห้องสมุด ก็คือ LibGuides ผลิตภัณฑ์ของบริษัท SpringShare ที่ถูกออกแบบมาเพื่อบริการการเข้าถึงแหล่งทรัพยากรสารสนเทศ และองค์ความรู้ที่จัดแบ่งด้วยรูปแบบ Subject Guide หรือ การบริการรวบรวมรายการหรือแหล่งสารสนเทศทุกประเภทในแต่ละสาขาวิชา และเชื่อมโยงไว้เพื่ออำนวยความสะดวกให้กับผู้ใช้บริการในการเข้าถึงสารสนเทศเพื่อการศึกษาและการวิจัย LibGuides ถูกนำไปใช้งานกับห้องสมุดชั้นนำจำนวนมาก และ LibGuides Communities จะเข้าดำเนินการจัดทำดัชนีเพื่อบริการสืบค้น โดยระบุได้ทั้งระดับคำค้น ชื่อผู้แต่ง ผู้สร้างสรรค์ และหรือสถาบัน สามารถทดลองใช้งาน LibGuides Communities ได้จาก http://libguides.com/
โครงการห้องสมุดระบบเปิด หรือ Open Library project เป็นโครงการที่น่าสนใจมากโครงการหนึ่งที่มุ่งเน้นให้ชุมชนชาวอินเทอร์เน็ตร่วมกันลงรายการทรัพยากรสารสนเทศที่น่าสนใจผ่านระบบที่เปิดให้เข้าถึงได้อิสระ เปรียบเสมือนกับการสร้าง “ห้องสมุดอัตโนมัติ และห้องสมุดดิจิทัลขนาดใหญ่” ที่เกิดจากความร่วมแรงร่วมใจของทุกคนๆ บนโลกใบนี้ Open Library Project เป็นหนึ่งในโครงการของโครงการจดหมายเหตุอินเทอร์เน็ต (Internet Archives) ซึ่งเป็นหนว่ยงานที่ไม่แสวงหากำไร และได้รับการสนับสนุนในส่วนของทุนจากหอสมุดแห่งรัฐแคลิฟอร์เนียและมูลนิธิ Kahle/Austin
เมื่อติดตั้ง Drupal 7.19 เรียบร้อยแล้ว ขั้นถัดไปของการพัฒนาคลังเอกสารดิจิทัล ก็คือ การติดตั้งโมดูล (Module) ที่จะมาช่วยในการบริหารการลงรายการทรัพยากรสารสนเทศรูปแบบต่างๆ โดยโมดูลที่เหมาะสมกับงานนี้คือ Bibliography Module เริ่มจากการเข้าไปที่เว็บ http://drupal.org/project/biblio แล้วดาวน์โหลด Bibliography Module รุ่น 7.x-1.0-rc5
เทคโนโลยีเพื่อการบริการทรัพยากรสารสนเทศ : Web 2.0 & Web 3.0 Web 2.0 & Web 3.0 for Library from Boonlert Aroonpiboon
ในช่วง 4 – 5 ปีที่ได้มีโอกาสมานั่งทำงานในกลุ่มห้องสมุด สิ่งหนึ่งที่รู้สึกว่ายังรับไม่ได้คือ การที่ห้องสมุด รวมทั้งบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับการบริการทรัพยากรสารสนเทศ มาพูดคำว่า “บริการเชิงรุก เพื่อผู้ใช้” แต่ความเป็นจริงกลับปฏิบัติแตกต่าง โดยเท่าที่เห็นคือ “บริการเชิงรุก ในมุมของฉัน (ที่คิดไปเอง)” เพราะยังไม่เห็นการเปลี่ยนแปลงที่อยู่บนฐานของผู้ใช้อย่างเป็นรูปธรรม เฉพาะเนื้อหานี้ขอเน้นที่ระบบ OPAC ก่อน เพราะเป็นด่านหน้าที่ผู้พบต้องสัมผัส พบว่าหน้า OPAC ของห้องสมุดต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นห้องสมุดโรงเรียน ห้องสมุดเฉพาะ ห้องสมุดสถาบันอุดมศึกษา ห้องสมุดประชาชน ต่างมีการใช้ Interface ของระบบ OPAC แบบเดิมๆ ทั้งๆ...
พยายามมองว่ามีองค์กร หรือหน่วยงานใดบ้างในประเทศไทย และระดับนานาชาติที่มีกิจกรรมส่งเสริมการใช้ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ส และหรือฟรีแวร์ เพื่อการใช้ในห้องสมุดอย่างเป็นรูปธรรม น่าดีใจที่พบว่ามีหลายองค์กร หลายหน่วยงานเหมือนเดิม EIFL เป็นองค์กรระดับนานาชาติที่น่าสนใจองค์กรหนึ่ง EIFL หรือ Electronic Information for Libraries องค์กรไม่หวังผลกำไรระดับนานาชาติที่มีฐานจากทวีปยุโรป มุ่งเน้นทำงานกับห้องสมุดในกลุ่มประเทศกำลังพัฒนาและประเทศที่อยู่ในช่วงการเปลี่ยนแปลง เพื่อให้สามารถเข้าถึงสารสนเทศดิจิทัลได้สะดวก ในช่วงก่อตั้งได้ใช้ชื่อ eIFL.net และเปลี่ยนเป็น EIFL ในปี 2010 EIFL ก่อตั้งในปี 1999 จากแนวคิดการเรียกร้องเพื่อการเข้าถึง eJournal ที่เหมาะสมในกลุ่มห้องสมุดสถาบันการศึกษาและห้องสมุดวิจัยในยุโรปกลางและยุโรปตะวันออก ปัจจุบัน EIFL ได้เป็นเครือข่ายกับห้องสมุดและกลุ่มเครือข่ายห้องสมุดใน 60...
หนังสือเป็นเครื่องมือในการส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้ ช่วยปลูกฝังนิสัยรักการอ่าน ทำให้เกิดการใฝ่รู้ใฝ่เรียนและเป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้ ตามที่พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 มาตรา 24 การจัดกระบวนการเรียนรู้ ได้กำหนดให้สถานศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดเนื้อหาสาระและกิจกรรมให้สอดคล้องกับความสนใจและความถนัดของผู้เรียน โดยคำนึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล ฝึกทักษะ กระบวนการคิด การจัดการ การเผชิญสถานการณ์ และการประยุกต์ความรู้มาใช้เพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหา จัดกิจกรรมให้ผู้เรียนได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริง ฝึกการปฏิบัติให้ทำได้ คิดเป็น ทำเป็น รักการอ่านและเกิดการใฝ่รู้ใฝ่เรียนอย่างต่อเนื่อง และมาตรา 25 รัฐต้องส่งเสริมการดำเนินงานและจัดตั้งแหล่งการเรียนรู้ตลอดชีวิตทุกรูปแบบ
You must be logged in to post a comment.