สื่อดิจิทัลที่มีคุณภาพ

ปัจจุบันกระแสการจัดการความรู้ การพัฒนาคลังความรู้หน่วยงานเป็นกระแสที่มาแรงมาก หลายหน่วยงานต่างให้ความสำคัญกับการพัฒนาคลังความรู้โดยเฉพาะการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ เทคโนโลยีการสื่อสารเป็นเครื่องมือสำคัญในการดำเนินการ ผสานด้วยแนวคิดของเทคโนโลยีเว็บ 2.0 ที่มุ่งเน้นความร่วมมือสร้างสรรค์เนื้อหาสาระความรู้ จากการดำเนินการข้างต้นองค์ประกอบสำคัญที่เกี่ยวข้องก็คงหนีไม่พ้น “องค์ความรู้ต่างๆ ในรูปแบบสื่อดิจิทัล” ที่พัฒนา สร้างสรรค์ด้วยซอฟต์แวร์หลากหลาย โดยมุ่งเน้นให้มีระบบการจัดเก็บ การจัดหมวดหมู่ การเข้าถึง และการเรียกใช้งานที่สะดวก รวดเร็ว ยั่งยืน อันหมายถึงในอนาคตสามารถเรียกใช้งานได้นั่นเอง

แต่ความเป็นจริงกลับพบว่าการดำเนินการที่เกี่ยวข้องกับสื่อดิจิทัลของหลายหน่วยงานได้ให้ความสำคัญกับ “ระบบ” มากกว่า “ตัวสื่อที่เป็นสาระความรู้” ทำให้สื่อดิจิทัลที่จัดเก็บถูกละเลยความสำคัญลงไปอย่างมาก ส่งผลให้ความคาดหวังที่ว่า “สื่อดิจิทัล” นั้นจะถูกเรียกใช้ได้อย่างถูกต้องในอนาคตเป็นไปไม่ได้อย่างที่คาดหวังไว้ เช่น ปัญหาจากแบบอักษร (Font) ที่เพี้ยน เพราะไม่มีแบบอักษรดังกล่าวใช้ในคอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์ที่เปิดเรียกเอกสาร ปัญหาการเข้ารหัสภาษาไทย (Thai Encoding) ปัญหาจากการจัดหน้ากระดาษเพี้ยนแตกต่างไปจากการจัดพิมพ์ครั้งแรก ปัญหาอันเกิดจากการทำงานซ้ำซ้อน สิ้นเปลืองกำลัง เวลา และงบประมาณ เช่นการนำเอกสารตัวเล่มที่จัดรูปเล่มด้วยโปรแกรม Word Processor หรือ Desktop Publishing มาสแกน หรือพิมพ์ใหม่ แทนที่จะเก็บรักษาแฟ้มเอกสารต้นฉบับ ไม่รวมถึงปัญหาอันเกิดผลกระทบจากการละเมิดลิขสิทธิ์ต่างๆ ทั้งเนื้อหา ภาพ แบบอักษร และซอฟต์แวร์ที่ใช้สร้างสรรค์ เพราะสื่อดิจิทัลที่นำเข้าผ่านระบบที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต ย่อมถูกจับตามองได้เร็วกว่าปกตินั่นเอง

การดำเนินการเกี่ยวกับสื่อดิจิทัล จึงต้องให้ความสำคัญกับข้อกำหนด แนวปฏิบัติ และ/หรือมาตรฐานการสร้าง การใช้งาน การแลกเปลี่ยนข้อมูลด้วย

ภาพแสดงปัญหาการแสดงผลอักขระภาษาไทยที่อ่านไม่ได้

ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตระหนักถึงความสำคัญของสื่อดิจิทัล จึงได้ศึกษาประเด็นต่างๆ และนำมาจัดทำเป็นข้อกำหนดเพื่อเป็นต้นแบบให้กับหน่วยงานต่างๆ นำไปประยุกต์ใช้ตามเหมาะสมต่อไป

นอกจากนี้ก็เป็นมิติที่ดีมากสำหรับประเทศไทยที่หน่วยงานสำคัญหลายหน่วยงานต่างให้ความสำคัญกับสื่อดิจิทัลที่มีคุณภาพ และ/หรือกำหนดแนวปฏิบัติเกี่ยวกับสื่อดิจิทัลออกมา อย่างเช่น สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ได้ประกาศคำอธิบายการพิมพ์หนังสือราชการด้วยโปรแกรมการพิมพ์ทำให้การพิมพ์หนังสือราชการมีแนวปฏิบัติที่เหมาะสม และถูกต้องมากยิ่งขึ้นนั่นเอง