Tagged: เอกสารดิจิทัล

หอภาพยนตร์

บอกเล่าเรื่องราว

หอภาพยนตร์

หอภาพยนตร์ นับเป็นหน่วยงานหนึ่งที่ได้มีโอกาสเข้าไปมีส่วนร่วมตั้งแต่ช่วงแรกๆ ที่จัดตั้ง โดยเริ่มในส่วนระบบห้องสมุด และหลังจากนั้นก็ได้ร่วมงานในอีกหลายๆ โอกาส ทั้งร่วมเป็นวิทยากร แลกเปลี่ยนความรู้การบริหารจัดการเอกสารดิจิทัล เอกสารจดหมายเหตุ ทั้งนี้หอภาพยนตร์ เป็นหน่วยงานของรัฐ ซึ่งคล้ายกับหอสมุด พิพิธภัณฑ์ หอศิลป์ แต่เป็นหอสมุด พิพิธภัณฑ์ และหอศิลป์ที่เก็บภาพยนตร์และ วีดิทัศน์ ตลอดจนสิ่งเกี่ยวเนื่องกับภาพยนตร์และวีดิทัศน์ เพื่ออนุรักษ์ไว้เป็น ทรัพย์สินทางปัญญาและมรดกทางศิลปวัฒนธรรมของชาติ และนำออกบริการ ให้ประชาชนได้ศึกษา ค้นคว้า และชื่นชมหรือใช้ประโยชน์อย่างสะดวกและกว้างขวาง

ช่องว่างหน้าไม้ยมก

Tips & Tricks

ช่องว่างหน้าไม้ยมก

มีประเด็นเกี่ยวกับการใส่ช่องว่างหน้าเครื่องหมายไม้ยมก ว่าควรใช้อย่างไร หากพิจารณาจากเอกสารโดยเฉพาะของราชบัณฑิต ก็คงจะชัดเจนว่าให้ใส่ช่องว่างทั้งหน้าเครื่องหมาย และหลังเครื่องหมาย ดังนี้ จะเห็นว่าข้อความ “ปัญหาใหม่ ๆ หลายประการ” ในบรรทัดแรก ได้ใส่ช่องว่างทั้งหน้าและหลังไม้ยมก 

ฟอนต์มาตรฐานราชการไทยและเลขไทย

บอกเล่าเรื่องราว

ฟอนต์มาตรฐานราชการไทยและเลขไทย

เป็นอะไรที่ไม่น่าเชื่อกับความคิดในการทำงานของข้าราชการไทยจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นระดับบริหาร ศูนย์ไอที สำนักงานกลาง หรือฝ่ายธุรการที่ออกประกาศการใช้ฟอนต์ TH Sarabun IT๙, TH Niramit IT๙ ดังนี้ หรืออีกมายมายในเว็บ ดังนี้

เอกสารลับ ประเด็นแฟ้มต้นฉบับดิจิทัล

บอกเล่าเรื่องราว

เอกสารลับ ประเด็นแฟ้มต้นฉบับดิจิทัล

อีกหนึ่งประเด็นที่พบว่าแนวปฏิบัติระหว่าง “เอกสารสิ่งพิมพ์” กับ “เอกสารดิจิทัล” ไม่ไปด้วยกัน นั่นคือ “เอกสารลับ” โดยประเด็นที่พบก็คือ ในการพิมพ์เอกสารลับดังกล่าว จะเริ่มต้นจากโปรแกรม Word ซึ่งก็คือ แฟ้มงานพิมพ์จาก Word และจบด้วยการสั่งพิมพ์ในกระดาษพร้อมประทับตรา “ลับ” .. “ลับมาก” และใส่ซองปิดผนึกอย่างดี ปัญหาอยู่ตรงไหน … ก็แฟ้มงานพิมพ์จาก Word ไงครับ ซึ่งเป็นต้นแหล่งเอกสารลับ … ได้ทำกระบวนใดให้แสดงว่าลับบ้างไหม … เช่น การใส่รหัสผ่านสำหรับการเปิดใช้งาน การเข้ารหัสแฟ้มเอกสาร … ฝากหน่วยงานต่างๆ ด้วยนะครับ...

ชื่อโฟลเดอร์/ชื่อแฟ้มเอกสารภาษาไทย … หลีกเลี่ยงดีไหม

บอกเล่าเรื่องราว

ชื่อโฟลเดอร์/ชื่อแฟ้มเอกสารภาษาไทย … หลีกเลี่ยงดีไหม

หลายๆ ท่านยังตั้งชื่อโฟลเดอร์/ชื่อแฟ้มเอกสารเป็นภาษาไทย เหตุผลหนึ่งก็คือ ยังไม่ทราบว่า “ปัญหาคืออะไร” จริงๆ แล้วปัญหาจากการใช้ภาษาไทยกับชื่อโฟลเดอร์ ชื่อแฟ้มเอกสารมีหลายอย่าง ปัญหาหนึ่งที่อาจจะต้องใช้เวลาจึงจะพบว่า “เป็นปัญหา” คือ การสำเนาข้อมูล (Data Backup) ไม่ว่าจะเป็นการสำเนาด้วยการเขียนในแผ่น CD/DVD หรืออุปกรณ์จัดเก็บใดๆ รวมทั้งการกู้คืน (Recovery) ดังภาพจะเป็นตัวอย่างการแจ้งปัญหาจากการสำเนาด้วยการเขียนในแผ่น CD/DVD จะพบว่า “โปรแกรมฟ้องว่าชื่อโฟลเดอร์ชื่อแฟ้มเอกสารยาวกว่าที่ระบบรองรับ” เพราะโปรแกรมจะแปลง “อักขระภาษาไทย” เป็นสายอักขระที่ผ่านการเข้ารหัส นั่นเอง ดังนั้น ควรปรับเปลี่ยน “แนวปฏิบัติการตั้งชื่อโฟลเดอร์ ชื่อแฟ้มเอกสาร” ดีกว่านะครับ ดังรายละเอียดการบริหารจัดการแฟ้มเอกสารดิจิทัล แหล่งข้อมูลน่าศึกษา...

การรวบรวมบรรณานุกรม

บอกเล่าเรื่องราว

การรวบรวมบรรณานุกรม

การรวบรวมบรรณานุกรมมีความสำคัญอย่างมากในกระบวนการเขียนรายงาน การจัดทำผลงานวิชาการ โดยจะเป็นกระบวนการที่สืบเนื่องจากศึกษาค้นคว้าแล้วมีการจดโน้ตบันทึกรายละเอียดสำคัญที่ได้จากการศึกษาค้นคว้า รวมทั้งการบันทึกรายการบรรณานุกรมของทรัพยากรสารสนเทศที่จดเป็นโน้ต ซึ่งจะถูกไปใช้ในการประกอบการเขียนรายงาน ผลงานวิชาการต่อไป ตัวอย่างการจดโน้ต : Benjamin, J. R. (2009). A Student’s Guide to History. Bedford/St. Martin’s.

การบริหารจัดการโฟลเดอร์ในการพัฒนาเว็บไซต์

บอกเล่าเรื่องราว

การบริหารจัดการโฟลเดอร์ในการพัฒนาเว็บไซต์

การพัฒนาเว็บไซต์โดยเฉพาะเมื่อต้องใช้ CMS อย่าง Joomla, Drupal หรือ WordPress.org มักจะมีปัญหาเกี่ยวกับการบริหารจัดการเอกสารที่จำเป็นต้องใช้ต่อเนื่อง เช่น แฟ้มภาพประกอบการพัฒนาเว็บ แฟ้มเอกสาร PDF เพราะแฟ้มเอกสารดังกล่าวจะถูกจัดเก็บไว้ในโฟลเดอร์ที่ CMS สร้างขึ้นมา ดังนั้นเมื่อมีการปรับเปลี่ยนรุ่น (Version) ของ CMS เพื่อพัฒนาเว็บใหม่หรือเปลี่ยนเครื่องมือพัฒนาเว็บ ส่งผลให้เอกสารในโฟลเดอร์ที่สร้างด้วย CMS ไม่สามารถเข้าไปใช้งานได้ หรือใช้งานไม่สะดวก การสร้างโฟลเดอร์เฉพาะแบบตายตัวเพื่อให้ CMS ทุกตัวสามารถใช้งานได้ร่วมกัน จึงเป็นทางออกและแนวปฏิบัติที่เหมาะสม เช่น การสร้างโฟลเดอร์ชื่อ images สำหรับเก็บแฟ้มภาพดิจิทัลทุกภาพที่จำเป็นต่อการพัฒนาเว็บ การสร้างโฟลเดอร์ชื่อ pub...

การบริหารจัดการเอกสาร PDF

บอกเล่าเรื่องราว

การบริหารจัดการเอกสาร PDF

เอกสาร PDF (Portable Document Format) เป็นฟอร์แมตเอกสารดิจิทัลรูปแบบหนึ่งที่พัฒนาเพื่อเน้นการคงสภาพของเอกสารให้สามารถเรียกชมได้สะดวก โดยไม่มีปัญหาการจัดหน้ากระดาษ การจัดพารากราฟ จึงถูกนำไปประยุกต์ใช้ในหลากหลาย ทั้งการส่งเอกสารเพื่อแลกเปลี่ยน การเก็บเป็นคลังเอกสาร การใช้นำเสนอผ่านสื่อ e-Learning นอกจากความสามารถการคงความเป็นเอกสารต้นฉบับได้อย่างสมบูรณ์แล้ว เอกสาร PDF ยังสามารถกำหนดระบบรักษาความปลอดภัยของข้อมูลได้หลายระดับ ตั้งแต่การเปิดเรียกดู การคัดลอก จนถึงการสั่งพิมพ์ หน่วยงานต่างๆ จึงให้ความสำคัญกับการจัดเก็บเอกสาร PDF เป็นอย่างมาก โดยมีวิธีดำเนินการหลัก 2 วิธีได้แก่ การสแกนเอกสารต้นฉบับ ซึ่งมักจะเป็นตัวเล่ม หรือกระดาษ ให้เป็นเอกสารดิจิทัลรูปแบบ PDF การแปลง (Convert)...

ข้อกำหนดการสร้างเอกสารงานพิมพ์ที่มีคุณภาพ

บอกเล่าเรื่องราว

ข้อกำหนดการสร้างเอกสารงานพิมพ์ที่มีคุณภาพ

เอกสารงานพิมพ์ที่สร้างด้วยซอฟต์แวร์ประมวลผลคำ เช่น Microsoft Word, OpenOffice.org Writer รวมถึงซอฟต์แวร์จัดการงานพิมพ์ (DTP: Desktop Publishing) นับเป็นสื่อดิจิทัลแต่กำเนิด (Born Digital Media) ซึ่งมีคุณภาพในตัวสูงมาก หากมีการสร้าง จัดเก็บ บริหารจัดการที่มีคุณภาพตั้งแต่ขั้นตอนแรก ย่อมทำให้การแลกเปลี่ยนข้อมูล การเชื่อมโยงข้อมูล และการใช้งานต่อในรูปแบบต่างๆ เช่น การแปลงเป็นเอกสาร PDF การนำเข้าระบบห้องสมุดดิจิทัลย่อมทำให้ลดขั้นตอนต่างๆ ได้ ในการสร้างเอกสารงานพิมพ์ให้มีคุณภาพควรพิจารณาข้อกำหนดการสร้างเอกสารงานพิมพ์ที่มีคุณภาพ ดังนี้

Social Story เพื่อเด็กที่มีปัญหาด้านเรียนรู้

บอกเล่าเรื่องราว

Social Story เพื่อเด็กที่มีปัญหาด้านเรียนรู้

การพัฒนาศักยภาพของเด็กที่มีปัญหาด้านการเรียนรู้ เป็นปัญหาหนึ่งที่วงการการศึกษาตระหนักและร่วมกันหาทางแก้ไขปัญหานี้ สถาบันราชานุกูล กรมสุขภาพจิต อันมีเป้าหมายในการพัฒนาศักยภาพและคุณภาพชีวิตของผู้บกพร่องด้านพัฒนาการและสติปัญญาได้รับการพัฒนาให้ดีขึ้น สามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีศักดิ์ศรี  เท่าเทียมกับบุคคลทั่วไปในสังคม ได้ร่วมกับสำนักงานกองทุนสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และโครงการไอทีตามพระราชดำริ สมเด็จพระเทพฯ สวทช. จัดทำโครงการพัฒนา Social Story อันเป็นสื่อรูปแบบหนึ่งเพื่อการเรียนรู้ของเด็กกลุ่มนี้ Social Story จะจัดทำในรูปของเอกสารดิจิทัล PDF และ Flash Animation จำนวน 50 เรื่อง ในขณะนี้ได้เผยแพร่บางส่วนไว้ที่ http://www.rajanukul.go.th/main/ebook.php ท่านผู้ปกครอง ครู อาจารย์ที่ดูแลเด็กกลุ่มนี้ สามารถมาดาวน์โหลด หรือเรียนรู้ออนไลน์ได้ครับ

อีกหนึ่งความภาคภูมิใจ : การส่งเสริมโอเพนซอร์สและฟรีแวร์ในการเรียนการสอน

บอกเล่าเรื่องราว

อีกหนึ่งความภาคภูมิใจ : การส่งเสริมโอเพนซอร์สและฟรีแวร์ในการเรียนการสอน

ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หน่วยงานสังกัดสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ได้ให้ความสำคัญกับการส่งเสริมการใช้งาน OSS (รวมถึง Freeware) ตั้งแต่ระดับบุคคล หน่วยงาน องค์กร และพันธมิตร โดยได้นำซอฟต์แวร์ต่างๆ มาประยุกต์และพัฒนาระบบงานอันเป็นการปรับตนเอง และระบบงานขององค์กร ในระยะเวลาอันสั้น แต่ได้ผลอย่างรวดเร็ว เพราะไม่ต้องวางแผนพัฒนาจากจุดเริ่มต้น เนื่องจากฝ่ายฯ ได้ดำเนินการศึกษาความสามารถ คุณสมบัติ และฟังก์ชันการทำงานของซอฟต์แวร์และเลือกใช้งานซอฟต์แวร์ที่ศึกษาดำเนินการ ติดตั้ง ปรับปรุง และใช้งาน ตั้งแต่มีระบบงานที่ฝ่ายฯ ใช้ประกอบด้วยระบบงานสำนักงาน เช่น ซอฟต์แวร์จัดการงานเอกสาร งานคำนวณ สื่อนำเสนอ งานกราฟิก บริหารโครงการ และระบบงานออนไลน์ด้วยเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ต ได้แก่...

แนวทางการพัฒนาระบบ Digital Library ประเด็น “เนื้อหา”

บอกเล่าเรื่องราว

แนวทางการพัฒนาระบบ Digital Library ประเด็น “เนื้อหา”

สืบเนื่องจากที่ไปนั่งเป็นที่ปรึกษา/คณะกรรมการ/คณะกรรมการ รวมทั้งเข้าร่วมประชุมอย่างไม่เป็นทางการกับหลายหน่วยงานในประเด็น “การพัฒนาระบบ Digital Library” ทำให้พอจะสรุปประเด็นที่น่าสนใจที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนา Digital Library ได้หลายประเด็น ทั้งนี้ขอนำเสนอเฉพาะประเด็น “เนื้อหาที่จะนำเข้าระบบ Digital Library” ก่อนครับ นับว่าประเด็นนี้เป็นหัวใจหลักและส่งผลให้ความคิดการพัฒนา Digital Library เป็นไปได้ยาก เพราะหลายหน่วยงานต้องการนำเนื้อหาจากหนังสือ วารสารใหม่ไปเผยแพร่เพื่อให้บริการ แต่เนื่องจากรูปแบบทางธุรกิจเกี่ยวกับการจัดซื้อจัดหาหนังสือ วารสารในรูปแบบดิจิทัล ยังไม่เคยมีการดำเนินการมาก่อน ส่งผลให้นักเขียน และสำนักพิมพ์ ไม่พร้อมที่จะจำหน่าย หรือยังไม่มีโมเดลการจำหน่าย รวมทั้งยังไม่มีความชัดเจนเรื่อง “สัญญา” ที่ทำกับนักเขียนในรูปแบบสิ่งพิมพ์ตัวเล่มว่าจะมีผลกับ “เอกสารดิจิทัล” หรือไม่อย่างไร ทั้งนี้แนวทางที่มีการคิดกันเพื่อแก้ไขปัญหานี้ มีหลายแนวทางเช่น...

Bavarian State Library

บอกเล่าเรื่องราว

Bavarian State Library

ห้องสมุด Bavarian State หรือชื่อภาษาเยอรมันคือ Bayerische Staatsbibliothek และคำย่อ BSB โดยมี url ในการเข้าเยี่ยมชมเว็บ http://www.bsb-muenchen.de/ เป็นห้องสมุดระดับรัฐ ตั้งขึ้นมาในปี ค.ศ. 1558 โดย Duke Albrecht V ราชวงศ์รัฐ Bavarian เพื่อใช้ภายใน หนังสือและเอกสารต่างๆ ได้มาจากราชวงศ์ และจากต่างประเทศ ปี ค.ศ. 1663 รัฐ Bavarian ได้ออกกฎหมาย (The Bavarian...

เผยแพร่ ePub ง่ายๆ ด้วย Public Folder ของ Dropbox

บอกเล่าเรื่องราว

เผยแพร่ ePub ง่ายๆ ด้วย Public Folder ของ Dropbox

Dropbox เป็นบริการพื้นที่จัดเก็บเอกสารดิจิทัลบนอินเทอร์เน็ต ที่ให้สมัครใช้งานได้ฟรี ผู้ใช้อุปกรณ์พกพาอย่าง Tablet หรือ iPad ไม่ควรพลาดที่จะใช้ Dropbox เป็นช่่องทางแลกเปลี่ยน จัดเก็บข้อมูลดิจิทัลระหว่างอุปกรณ์ดังกล่าวกับคอมพิวเตอร์พีซี หรือ Notebook นอกจากนี้ยังสามารถใช้ Dropbox เป็นช่องทางสร้างหน้าเว็บเพื่อให้ผู้อื่นเข้าถึงได้ง่าย ตัวอย่างนี้จะเป็นการประยุกต์ใช้ความสามารถ Dropbox ในการสร้างหน้าเว็บเพื่อให้ผู้ใช้เข้ามาดาวน์โหลด eBook ในฟอร์แมต ePub ไปอ่านได้สะดวกขึ้น (เนื่องจากหลายๆ ท่านอาจจะไม่สะดวกในการเผยแพร่ ePub เข้าไปยัง Apple Bookstore)

ซอฟต์แวร์ Parallel Archive

บอกเล่าเรื่องราว

ซอฟต์แวร์ Parallel Archive

ระบบบริหารจัดการจดหมายเหตุบนฐานของเทคโนโลยีเว็บ 2.0 ที่พัฒนาโดย OSI และ Central European University ประกอบด้วยความสามารถหลัก 3 ด้านได้แก่ Personal Workspace สำหรับการจัดการ Collection ของสมาชิก Digital Repository สำหรับการจัดเก็บเอกสารดิจิทัลฟอร์แมตต่างๆ และ Collaborative Environment สำหรับการบริหารจัดการส่วนเครือข่ายความร่วมมือ สามารถเข้าชมระบบได้ที่ http://www.parallelarchive.org/  

จะอธิบายความแตกต่างของ Electronics Media และ Digital Media ได้อย่างไร

บอกเล่าเรื่องราว

จะอธิบายความแตกต่างของ Electronics Media และ Digital Media ได้อย่างไร

บ่อยครั้งที่ได้รับคำถามทั้งจากนิสิต นักศึกษา ครู อาจารย์รวมถึงบรรณารักษ์ รวมถึงความคิดเห็นที่เหมือนและแตกต่างกันไปเกี่ยวกับคำว่า Electronics Media และ Digital Media รวมถึงคำอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็น Social Media, Social Networking, eLearning, Distance Learning ว่าเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร ถ้าจะให้อธิบายให้ชัดเจนก็คงเป็นเรื่องยากเพราะปัจจุบันมีการใช้คำที่คละกันไปค่อนข้างมาก และหลายๆ อย่างมีการผสมผสานกันในภาคปฏิบัติ อย่างไรก็ดีเพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจนขึ้น ผมขอแสดงความคิดเห็นเบื้องต้นดังนี้ การอธิบายความแตกต่าง ไม่ควรนำความหมายในช่วงเวลาปัจจุบันมาใช้อธิบาย เพราะแต่ละคำมีช่วงเวลาของการเกิดขึ้นที่แตกต่างกัน ดังนั้นหากนำเอกสารอ้างอิงจากช่วงที่เกิดจริงของเทคโนโลยีนั้นๆ มาอธิบาย จะได้รับข้อเท็จจริงที่ชัดเจนกว่า การอธิบายควรนำความหมายจากบริบทที่เกี่ยวข้องมาประกอบการอธิบาย อย่างเช่น อิเล็กทรอนิกส์...

ฟอนต์มาตรฐาน

บอกเล่าเรื่องราว

ฟอนต์มาตรฐาน

ฟอนต์หรือแบบอักษร (Font) เป็นปัญหาหนึ่งที่ผู้ใช้งานโปรแกรมงานพิมพ์ (Word Processor) รวมถึงสื่อนำเสนอ (Presentation) และโปรแกรมอื่นๆ ประสบ เช่น กำหนดฟอนต์แบบหนึ่ง แต่เมื่อนำแฟ้มดิจิทัลดังกล่าวไปใช้งาน ฟอนต์ดังกล่าวไม่มีในคอมพิวเตอร์ ทำให้เอกสารแสดงผลไม่ตรงกับต้นฉบับ หรือข้อความแสดงเป็นอักษรขยะ อ่านไม่รู้เรื่อง ดังนั้นหน่วยงานและผู้ใช้งานควรตระหนักถึงการกำหนดฟอนต์มาตรฐานให้กับองค์กร และการใช้งานที่ถูกต้อง ตั้งแต่การกำหนดฟอนต์ขององค์กร การตั้งค่าฟอนต์ให้เป็นค่าเริ่มต้น (Default Font) การฝังฟอนต์ไปกับแฟ้มเอกสาร ประเทศไทยได้มีประกาศ ครม. วันที่ 7 กันยายน 2553 โดยกำหนดให้ใช้ฟอนต์มาตรฐานราชการไทย ดังรายละเอียด

โครงการฟอนต์มาตรฐานราชการไทย

บอกเล่าเรื่องราว

โครงการฟอนต์มาตรฐานราชการไทย

วันที่ 7 ก.ย. 2553 ครม.เห็นชอบให้หน่วยงานภาครัฐทุกหน่วยดำเนินการติดตั้งฟอนต์สารบรรณและฟอนต์อื่นๆ ทั้งหมด จำนวน 13 ฟอนต์ ของสำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) [[ (สอซช.)  หรือ Software Industry Promotion Agency  เรียกโดยย่อว่า SIPA]] และกรมทรัพย์สินทางปัญญา รวมทั้งได้เพิ่มเข้าไปในระบบปฏิบัติการ Thai OS (Thai Operating System) โดยมตินี้ประกาศให้ใช้ฟอนต์ดังกล่าวแทนฟอนต์เดิม ตามที่กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารเสนอ