การบริหารจัดการบรรณานุกรมด้วย Zotero และ Microsoft Word
การบริหารจัดการบรรณานุกรมด้วย Zotero และ Microsoft Word
การบริหารจัดการบรรณานุกรมด้วย Zotero และ Microsoft Word
คุณชาตรี วงศ์แก้ว นักวิจัยจากศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย – TCI: Thailand Citation Index ได้ติดต่อมาเพื่อขอความรู้ในประเด็นแนวทางการพัฒนาปรับปรุงระบบเว็บและฐานข้อมูลของ TCI ประเด็นหลักๆ คือศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย ได้ดำเนินการจัดทำระบบฐานข้อมูลดัชนีการอ้างอิงวารสารไทยมาครบ 10 ปี รวมทั้งกำลังดำเนินการพัฒนาฐานข้อมูลดัชนีการอ้างอิงวารสารอาเซียน แต่การทำงานของระบบโดยเฉพาะการนำเข้าข้อมูลยังเป็นระบบพิมพ์มือ ซึ่งผู้ที่เกี่ยวข้องทุกส่วนของศูนย์ฯ ต้องการให้มีการปรับปรุงกระบวนการนำเข้า การทำงานของฐานข้อมูลดัชนีการอ้างอิงวารสารไทยและอาเซียน หน่วยงานที่ทำหน้าที่เป็นกองบรรณาธิการวารสารในประเทศไทย ส่งข้อมูลวารสาร เช่น ชื่อวารสาร สาขาที่เกี่ยวข้อง หน่วยงานที่รับผิดชอบ สังกัด กองบรรณาธิการ ISSN ข้อมูลและรูปแบบการเผยแพร่ ให้ TCI เพื่อทีมงานของ TCI...
ณ วันนี้ที่การทำรายการบรรณานุกรมของเอกสารวิชาการ เอกสารวิจัยต่างก็จัดพิมพ์ด้วยโปรแกรมงานพิมพ์คอมพิวเตอร์ รวมทั้งหลายๆ ท่านได้ใช้ความสามารถของเครื่องมือจัดการบรรณานุกรม – Reference Manager Software กลับพบว่าหลายหน่วยงาน หลายสถาบันยังคงกำหนดแนวปฏิบัติการเขียนบรรณานุกรมบนฐานเครื่องพิมพ์ดีดอยู่คงเดิม โดยไม่ได้ปรับเปลี่ยนให้เหมาะสมกับแนวทางการสร้างสรรค์ผลงานที่เปลี่ยนไป ดังเช่น จากภาพจะพบว่า แบบแผนและหลักเกณฑ์ ยังกำหนดให้เคาะ ไม่ว่าจะเป็นการเคาะหลังจุด หรือการเคาะย่อหน้าในบรรทัดที่ 2 (จากภาพคือ 8 เคาะ)
Reference list is a list of all the sources you referred to in the body of your writing Bibliography might contain additional readings not referred to in your writing that you think might make...
พยายามนั่งมองหาว่า ในการสอน บรรยาย แนะนำเทคโนโลยีการจัดการสารสนเทศจะมีเว็บ หรือเครื่องมือตัวอย่างอะไรบ้างที่เป็นรูปธรรม เห็นชัดเจน … ในที่สุดก็ต้องยกมือให้กับ ACM Digital Library เว็บนี้เลยครับ
เมื่อนึกถึงโปรแกรมในกลุ่ม Freeware & OSS สำหรับงานห้องสมุด ก็หนีไม่พ้นเว็บนี้เลยครับ https://foss4lib.org/ ที่มีการแนะนำและให้ความเห็นโปรแกรมต่างๆ ได้น่าสนใจ ทั้งนี้มีการแบ่งกลุ่มโปรแกรมไว้ตามลักษณะงาน น่าสนใจมาก ดังนี้ Archival Record Manager and Editor Bibliography Compilation Content Management Framework Content Management System Course Management Data Preservation and Management Digital Repository Discovery Interface Electronic...
จากบทความ การเตรียมไฟล์ PDF ที่เป็นมิตรกับ Search Engine ขอส่งต่อมายังการเตรียมไฟล์ PDF ที่เป็นมิตรกับ Google Scholar บ้างนะครับ โดยเฉพาะเอกสาร PDF ที่เป็นบทความวิจัย บทความวิชาการ อันจะมีผลต่อค่า Webometric ของสถาบันการศึกษาหลายสถาบันด้วยครับ ประเด็นปัญหาที่พบเกี่ยวกับเอกสาร PDF ก็คือ การนำเอกสาร PDF ใส่ในเครื่องแม่ข่ายเว็บแล้วทำลิงก์มายังเอกสาร PDF ตรง ซึ่งจะมีผลให้ Google Scholar ไม่สามารถประเมินมูลค่าของเอกสาร PDF ดังกล่าวได้เต็มประสิทธิภาพ วิธีการที่ควรทำคือ ควรสร้างหน้าเอกสารเว็บ...
ปัจจุบันข้อมูลข่าวสารหรือสารนิเทศนับว่ามีความสำคัญต่อการพัฒนาในทุกๆ ด้าน เป็นกำลังสำคัญในการผลักดันสังคมโลกาภิวัฒน์ โดยเฉพาะการวิจัยและพัฒนาด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซึ่งต้องอาศัยความรู้ที่ได้จากการศึกษา ค้นคว้า ทดลอง อย่างกว้างขวางและไม่มีที่สิ้นสุด ผลงานต่างๆ จะถูกตีพิมพ์เผยแพร่ในเอกสารหลากหลายชนิด และมีจำนวนมากมายมหาศาล ดังนั้นผู้ที่สามารถสืบเสาะแสวงหาสารนิเทศได้มากและตรงตามจุดประสงค์ย่อมมีโอกาสในการตัดสินใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ ห้องสมุดเป็นแหล่งรวมองค์ความรู้ ทรัพยากรสารสนเทศที่หลากหลาย หลากรูปแบบ ที่สามารถรองรับความต้องการของทุกคน ไม่ว่าจะเพื่อการเรียนรู้ การศึกษา การอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม การพัฒนาทุนทางปัญหาและการมีชีวิตที่สดใสในสังคม แต่เนื่องจากความหลากหลายขององค์ความรู้ ทรัพยากรสารสนเทศ ดังนั้นห้องสมุดจึงต้องมีการปรับเปลี่ยนบทบาทการให้บริการจากการรอคอยผู้ใช้บริการ มาเป็นการดึงความรู้สู่ผู้ใช้บริการ อันจะเป็นการสร้างความพึงพอใจสูงสุดจากการให้บริการ กระบวนการดึงความรู้จากห้องสมุดเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้ใช้บริการ จะต้องตรงกับความต้องการของผู้ใช้บริการ เทคโนโลยี และกระบวนการถ่ายทอดความรู้ที่เหมาะสม เช่น สามารถเข้าถึงจากที่ใดก็ได้ เวลาใดก็ได้ สารสนเทศดังกล่าวตอบสนองผู้ใช้มากกว่า 1...
กระทรวงไอซีทีได้กำหนดให้ส่วนราชการต่างๆ ต้องมีเว็บไซต์ เพื่อให้บริการตามภารกิจและนำเสนอข้อมูลข่าวสารแก่ประชาชน รวมทั้งการมีปฏิสัมพันธ์กับประชาชนตามหลัก “ที่เดียว ทันใด ทั่วไทย ทุกเวลา ทั่วถึง เท่าเทียม และธรรมาภิบาล” ทั้งนี้เพื่อให้เว็บไซต์ของหน่วยงานภาครัฐเป็นไปในทิศทางเดียวกัน และยกระดับความสามารถของการให้บริการ สำนักงานรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) จึงได้พัฒนา “มาตรฐานเว็บไซต์ภาครัฐ – Government Website Standard” เพื่อเป็นมาตรฐานให้หน่วยงานภาครัฐได้นำไปปรับปรุงและพัฒนาระบบการให้บริการผ่านเว็บไซต์ของภาครัฐ อัจะช่วยยกระดับการพัฒนา e-Government ให้ก้าวหน้าสู่ระดับมาตรฐานสากลต่อไป เนื้อหาของมาตรฐานเว็บไซต์ภาครัฐ ประกอบด้วยองค์ประกอบของเนื้อหาเว็บไซต์ คุณลักษณะของเว็บไซต์ภาครัฐควรมี แนวทางการรักษาความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศ กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
เอกสารประกอบการอบรมของ UNESCO ICTLIP ได้กล่าวถึงระบบห้องสมุดไว้น่าสนใจ ดังนี้ A library management system, also known as an automated library system is software that has been developed to handle basic housekeeping functions of a library. Library automation is the general...
เครื่องมือช่วยจัดการบรรณานุกรม (Reference & Bibliography Management Software) ที่ทำงานกับ Androids Devices ตัวหนึ่งที่ได้แนะนำไปก่อนหน้าคือ EasyBib ซึ่งเครื่องมือในกลุ่มนี้มีให้เลือกอีกหลายตัว เช่น Cite This ที่จะแนะนำในครั้งนี้ Cite This มีจุดเด่นที่สนับสนุนการนำเข้าข้อมูลบรรณานุกรมถึง 4 วิธี ดังนี้ ดังภาพข้างต้นได้เลือกวิธีการนำเข้าแบบ Scan Barcode ซึ่งเมื่อนำกล้องถ่ายภาพไปถ่าย Barcode ของหนังสือ โปรแกรมจะตรวจสอบข้อมูลและดึงมาแสดงผลอัตโนมัติ พร้อมปกหนังสือ (หากมี)
ซอฟต์แวร์บริหารจัดการบรรณานุกรม (bibliographic management software หรือ citation management software หรือ Reference management software) เป็นซอฟต์แวร์ที่ออกแบบมาเพื่อให้นักศึกษา นักเขียน นักวิชาการ จัดเก็บและใช้งานข้อมูลบรรณานุกรมที่ได้จากการสืบค้นจากแหล่งทรัพยากรสารสนเทศต่างๆ เช่น WebOPAC ฐานข้อมูลออนไลน์ เว็บไซต์ ทั้งโดยการนำเข้าโดยตรง (Manual) และแบบอัตโนมัติ ทั้งนี้ข้อมูลบรรณานุกรมที่ได้จากการสืบค้น เช่น ชื่อผู้แต่ง ชื่อบทความ ชื่อรายการ ปีที่ ฉบับที่ เลขหน้าจะถูกจัดเก็บไว้ในฐานข้อมูลของซอฟต์แวร์ดังกล่าว ข้อมูลบรรณานุกรมของทรัพยากรสารสนเทศต่างๆ จัดเก็บด้วยโปรแกรม JabRef
การอ้างอิง เป็นสิ่งสำคัญของการทำเอกสารวิชาการ อันจะแสดงว่าเอกสารวิชาการนั้นมีคุณค่ามากน้อยเพียงใด อีกทั้งแสดงให้เห็นว่านักวิวิจัย นักวิชาการ นักศึกษาได้ให้ความสำคัญกับแหล่งข้อมูลที่มา และให้เครดิตเจ้าของผลงานวิชาการที่ตนนำมาอ้างอิงหรือไม่ แม้นว่าในปัจจุีับันจะมีเครื่องมือช่วยจัดการการอ้างอิง (Reference Manager) เช่น EndNote หรือ Zotero แต่การทำอ้างอิงก็ยังเป็นไปในลักษณะใช้มือทำ คือ กรณีอ้างอิงหนังสือ ผู้อ้างอิงก็จะต้องพิมพ์ข้อมูลบรรณานุกรมของหนังสือเล่มนั้นลงไปโปรแกรม Word ณ ตำแหน่งที่ต้องการอ้างอิง และจะต้องรวบรวมรายการอ้างอิงทั้งเล่มมาทำรายการบรรณานุกรมซ้ำอีกครั้ง ซึ่งเป็นเรื่องที่เสียเวลามาก อีกทั้งรูปแบบการอ้างอิง และรูปแบบรายการบรรณานุกรมก็อาจจะแตกต่างไปตามสถาบัน หรือหน่วยงานที่รับผลงานวิชาการนั้น ทำให้นักวิจัย นักวิชาการ นักศึกษาทำรายการอ้างอิงไม่ครบถ้วน หรือไม่ตรงตามรูปแบบที่สถาบันนั้นๆ กำหนด การทำรายการอ้างอิงแบบมือนี้่ยังรวมถึงการทำอ้างอิงบทความจากสื่อดิจิทัล หรือแม้นแต่จากเว็บไซต์ ซึ่งทำให้การอ้างอิงเป็นเรื่องยุ่งยาก...
เหตุใดในการเขียนผลงาน การทำรายงาน การทำโครงการ หรือการเผยแพร่ข้อมูลจึงต้องมีการอ้างอิงที่มา อธิบายได้ง่ายๆ โดยยึดจากหลักกฎหมาย ได้แก่ พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. ๒๕๓๗ ดังนี้ ข้อยกเว้นการละเมิดลิขสิทธิ์ มาตรา ๓๒ การกระทำแก่งานอันมีลิขสิทธิ์ของบุคคลอื่นตามพระราชบัญญัตินี้ หากไม่ขัดต่อการแสวงหาประโยชน์จากงานอันมีลิขสิทธิ์ตามปกติของเจ้าของลิขสิทธิ์และไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิอันชอบด้วยกฎหมายของเจ้าของลิขสิทธิ์เกินสมควร มิให้ถือว่าเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ ภายใต้บังคับบทบัญญัติในวรรคหนึ่ง การกระทำอย่างใดอย่างหนึ่งแก่งานอันมีลิขสิทธิ์ตามวรรคหนึ่ง มิให้ถือว่าเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ ถ้าได้กระทำดังต่อไปนี้ (๑) วิจัยหรือศึกษางานนั้น อันมิใช่การกระทำเพื่อหากำไร (๒) ใช้เพื่อประโยชน์ของตนเอง หรือเพื่อประโยชน์ของตนเองและบุคคลอื่นในครอบครัวหรือญาติสนิท (๓) ติชม วิจารณ์ หรือแนะนำผลงานโดยมีการรับรู้ถึงความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในงานนั้น (๔) เสนอรายงานข่าวทางสื่อสารมวลชนโดยมีการรับรู้ถึงความเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในงานนั้น (๕) ทำซ้ำ...
คงมีหลายท่านคุ้นเคยกับ Zotero ที่ได้แนะนำไปก่อนหน้านี้กันบ้างแล้ว และหากท่านทำงานกับเอกสารต่างๆ ด้วย Zotero ฟังก์ชันหนึ่งที่เว็บ zotero.org เตรียมสำหรับผู้ใช้ทุกท่านก็คือ การ Sync ข้อมูลจากเครื่องคอมพิวเตอร์ไปเก็บไว้ในพื้นที่ออนไลน์ เพื่อให้สามารถเข้าถึงข้อมูลบรรณานุกรมและเอกสารที่จัดเก็บได้สะดวก รวมทั้งการประสานการใช้งานกับระบบต่างๆ ในอนาคต การ Sync ข้อมูล Zotero ทำได้โดยเข้าเว็บ Zotero แล้วสมัครสมาชิกโดยคลิกปุ่ม Register
การค้นคว้าหาข้อมูลเพื่อประกอบการศึกษา การทำวิจัย การเขียนรายงานหรือโครงการในปัจจุบัน คงเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องนำบทความที่อยู่ในรูปของเอกสารเว็บ (Web Article) มาใช้ รวมทั้งนักวิชาการหลายท่าน (รวมถึงหน่วยงาน สถาบันการศึกษา การวิจัย) ก็พร้อมใจเผยแพร่ผลงานของตนเองในรูปแบบเว็บไซต์ ดังนั้นเมื่อรูปแบบของบทความได้แปลงสภาพจากตัวเล่มเป็น “บทวามออนไลน์” การเพิ่มความสามารถของเว็บไซต์ที่ให้บริการบทความออนไลน์ในส่วนการให้ข้อมูลบรรณานุกรมของบทความอัตโนมัติ จึงน่าจะเป็นหนึ่ง “ฟังก์ชัน” ที่ผู้พัฒนาเว็บควรดำเนินการ ลองนึกภาพดูว่า ผู้ใช้จำนวนมากเลือกใช้ Reference Manager เช่น Zotero, CiteULike หรือ Mendeley จัดเก็บบทความออนไลน์ที่สนใจ แต่โปรแกรมดังกล่าวไม่สามารถดึงข้อมูลบรรณานุกรมของบทความนั้นมาได้ หรือดึงได้แต่ไม่สมบูรณ์ ย่อมส่งผลให้ความน่าเชื่อของบทความดังกล่าวลดน้อยลงได้ รวมทั้งอาจจะส่งผลให้ Search Engine...
ในการเขียนผลงานวิชาการ บทความทางวิชาการ หรือการทำงานวิจัย คงหนีไม่พ้นที่ต้องค้นหาเอกสารที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะการค้นหาบทความจากวารสารทางวิชาการชั้นนำ (ณ ตอนนี้ขอเป็นวารสารชั้นนำฉบับภาษาต่างประเทศก่อนนะครับ) จากนั้นก็จะนำข้อมูลบรรณานุกรมของบทความดังกล่าวมาอ้างอิงและทำเป็นรายการบรรณานุกรมท้ายเล่ม ซึ่งบางครั้งความล่าช้าของการเขียนบทความ หรือผลงานวิชาการก็มาจาก “รายการบรรณานุกรมท้ายเล่ม” นั่นเอง แต่ด้วย DOI หรือ Digital Object Identifier หรือ ตัวระบุวัตถุดิจิทัล หรือทับศัพท์ว่าดีโอไอ ที่มาเป็นพระเอกม้าขาว ช่วยให้การทำรายการบรรณานุกรมท้ายเล่มสะดวกมากขึ้น เริ่มด้วยการสำรวจหน้าแรกของบทความที่เลือกใช้งานก่อนนะครับ โดยหาข้อมูลที่ขึ้นต้นด้วย DOI ดังนี้
ก่อนหน้านี้ได้แนะนำเครื่องมือสร้างบรรณานุกรมออนไลน์ชื่อ Easy Bib ไปแล้ว ซึ่งเป็น Online Tools ที่ช่วยให้การทำบรรณานุกรมสะดวก รวดเร็ว ขณะนี้ Google Plays ได้ให้บริการดาวน์โหลด Easy Bib ฉบับ Androids ออกมาแล้วดาวน์โหลดและติดตั้งได้จาก Google Plays นะครับ Easy Bib ฉบับ Androids ช่วยให้การสร้างบรรณานุกรมสะดวกยิ่งขึ้น เพียงใช้กล้องจากโทรศัพท์ หรือ Tablet สแกนไปที่ Barcode ที่มาพร้อมหนังสือ (เฉพาะหนังสือต่างประเทศ)
ก่อนหน้านี้ STKS ได้แนะนำเครื่องมือบริหารจัดการบรรณานุกรมที่เป็นตัวฟรีไป 1 ตัวคือ Zotero วันนี้ก็ขอแนะนำเครื่องมือเพิ่มอีกตัวที่น่าสนใจ และมาแรงมาก เพราะยังทำงานกับเอกสาร PDF ได้ดีมากๆๆ เรียกว่า Mendeley Mendeley is a free reference manager and academic social network that can help you organize your research, collaborate with others online,...
จากกระแสการใช้งาน Social Media และ Social Network ส่งผลให้มีการเผยแพร่สาระความรู้ ข้อมูลข่าวสารผ่านช่องทางข้างต้น ไม่ว่าจะเป็น Twitter, Facebook และหลายๆ ครั้งก็มีการนำสาระความรู้ ข้อมูลข่าวสารจากช่องทางดังกล่าวมาใช้ประกอบการเขียนบทความ ผลงานต่างๆ ซึ่งโดยมารยาทแล้วควรอ้างอิงแหล่งที่มา ดังนั้นรูปแบบการอ้างอิงจาก Social Media & Social Network จึงเป็นประเด็นที่มีการพูดถึงกันมากขึ้น ทั้งนี้ขอรวบรวมลิงก์ที่เกี่ยวข้องเพื่อประกอบการพิจารณาจัดทำแนวปฏิบัติที่เหมาะสม ดังนี้ How to Cite Facebook: Fan Pages, Group Pages, and Profile...
You must be logged in to post a comment.